Ondergeschikt aan het ‘hogere’

Cas van Kleef (18) reist voor Spunk door Afrika, Azië en Zuid-Amerika. Hij krijgt € 50 per dag, waarmee hij zichzelf en mensen in zijn omgeving moet redden.

„Als je me zes jaar geleden had verteld dat Resala 40.000 vrijwilligers zou hebben, dan had ik je keihard uitgelachen.” Ik zit met Mohammed (27) in het kantoor van Resala, de snelst groeiende vrijwilligersorganisatie van Egypte. Mohammed heeft een kaalgeschoren hoofd en een fundamentalistische baard. Hij is een van de oprichters van Resala. Mohammed: „Toen ik nog studeerde, bezocht ik met medestudenten weeskinderen om te laten zien dat er mensen zijn die om hen geven. We begonnen met computercursussen en hulp bij het leren van talen. Vrienden en familie zagen dat we goed werk deden en droegen ook bij. Zo kregen we steeds meer mensen. Toen hebben we Resala (‘missie’) opgericht. Een oom had een leegstaand kantoor waar we in konden. Langzaamaan werden we professioneler en nu zijn we met 40.000 mensen de grootste vrijwilligersorganisatie in het land.”

Ik snapte bij geschiedenis nooit iets van communisten die zich ondergeschikt maakten aan het hogere doel. Hoe kun je nou alles opgeven om bij een groep te horen? Maar dit. Hier wil ik bijhoren! Samen met 40.000 kameraden Egypte verbeteren! En ik wil weten wat het geheim van Resala is. Hoe krijg je zoveel vrijwilligers?

Resala heeft tientallen activiteiten, maar ik spreek geen Arabisch, dus zijn er maar een paar dingen waarmee ik kan helpen. Ik mag gedoneerde kleding gaan uitzoeken. Ik word in een zurig ruikende kamer neergezet. O god. De ingeleverde kleren zijn toch wel gewassen? Als ik het eerste overhemd met bruine smurrie op de hals zie krijg ik bijna kotsneigingen. Maar ik zet door. Het valt me op dat ongeveer tweederde van de vrouwenkleren niet uit boerka’s bestaat maar uit slaapkamerjurkjes. En niet zomaar jurkjes, maar jurkjes van sexy, doorschijnend, rood kant. Jurkje voor jurkje haal ik uit de plastic zakken. Is dit wat de Egyptische vrouwen onder hun vormeloze doeken dragen?

Ik hou het ranzige kleding uitzoeken nog een tweede dag vol, maar dan vraag ik een ander klusje. Ik mag Engelse leesboeken overtypen voor blinde mensen, zodat de tekst digitaal kan worden omgezet in brailleschrift. Ik zit al een paar uur voorovergebogen over een Engels avonturenboekje. Het verhaal gaat over een jongen die in een droomwereld terecht is gekomen. Naast me zit een meisje van mijn leeftijd met een blinde jongen. Ze leest hem voor uit een schoolboek. Als het meisje klaar is, praten ze een minuut, en daarna typt zij iets in op de computer. Dat herhaalt zich een paar uur lang. Allemaal tergend langzaam, maar het meisje heeft een ongelooflijk geduld. Dus zo kan een blinde in Egypte zijn huiswerk doen.

Resala doet veel. De organisatie heeft een gratis apotheek, geeft computercursussen, heeft een recyclingproject en wil ook nog een ziekenhuis bouwen. Dat is allemaal heel mooi, maar wat is het doel van Resala? Wat wil de organisatie bereiken? Als ik het aan vrijwilligers vraag, zeggen ze: „mensen helpen.” Beetje vaag, maar het klopt wel. Resala heeft geen specifiek doel als het promoten van het Egyptische dialect, het vechten voor de vrijheid van meningsuiting of het beschermen van de Zuid-Chinese beverrat (die ik wel voor mijn verjaardag wil). Maar er komt wel veel goeds voort uit de organisatie. De activiteiten van Resala lijken organisch gegroeid om de vrijwilligers heen. Sally (24) is verantwoordelijk voor de vrijwilligers. Sally: „Dat klopt. Alles draait hier om de vrijwilliger. Wat kan hij? En heel belangrijk: wat wil hij? Heeft hij geen talent, dan zijn er genoeg klusjes die gedaan kunnen worden. We zorgen dat de vrijwilliger lang bij ons blijft door goed met hem te praten. Als hij iets goeds wil ondernemen, zorgen we ervoor dat dat kan.”

Aha. Het geheim van Resala is dat de vrijwilligers niet vertellen wat ze moeten doen, maar dat ze het zelf mogen bepalen. Al die goede doelen die zich op mensenrechten of de Zuid-Chinese beverrat richten, beginnen eerst een organisatie en zoeken dan vrijwilligers. Resala doet het omgekeerde. Eerst vragen ze aan de vrijwilliger waarmee hij kan helpen en dan proberen ze dat te doen. Eigenlijk zeggen ze: ieder mens wil iets goeds doen, en wij zorgen ervoor dat het lukt. En volgens mij krijgt Resala tien keer meer voor elkaar dan al die specifieke organisaties bij elkaar.

Voor meer details: www.spunk.nl