‘Perverse’ fondsen schokken de Kamer

De Tweede Kamer hield vandaag een hoorzitting over de opmars van financiële opkopers in de Nederlandse economie. „Deze sector is te groot geworden om vrij te laten.”

De toezichthouders op de financiële sector moeten vaker de „rode vlag” hijsen als activistische beleggers of opkoopfondsen bedrijven met een te hoge schuldenlast opzadelen.

Jan Kalff, ex-topman van ABN Amro, zette vanmorgen de toon op een hoorzitting in de Tweede Kamer over de invloed die private equity en hedgefondsen hebben op het Nederlandse bedrijfsleven. In een afgeladen zaal van het parlement luisterden bankiers en bedrijfsbestuurders ademloos naar zwaargewichten uit de financiële wereld. „Deze sector is te groot geworden om vrij te laten”, aldus Kalff. Hij pleitte voor meer regulering, extra waakzaamheid en grotere transparantie ten aanzien van opkoopfondsen.

De Kamer is bezorgd over recente ontwikkelingen rond bedrijven waarin private equity of hedgefondsen een belang hebben genomen en waar ze de bedrijfsstrategie willen beïnvloeden. Recente voorbeelden zijn Ahold, ABN Amro, Stork en PCM.

Private-equityfondsen nemen vaak een meerderheidsbelang in een onderneming en willen op de middellange termijn meer waarde uit een bedrijf halen. Hedgefondsen nemen kleine belangen in een bedrijf en proberen door druk op het management de strategie te wijzigen en snel koerswinst te boeken. Kalff zei dat beide vormen van investeerders „heel goed kunnen werken”, maar wees ook op risico’s, omdat deze investeerders bedrijven met hoge schulden opzadelen en het vermogen uithollen.

Volgens oud-hoogleraar en oud-bestuurder Arie van der Zwan is uitgeversconcern PCM „een voortreffelijk voorbeeld van hoe het grotelijks mis kan gaan” met het binnenhalen van een investeringsmaatschappij. „Alles ging ten nadele van de onderneming”, aldus de econoom. Hij wees op de „perversiteit van de financiële prikkels”, waardoor het management van PCM door middel van bonussen „werd losgekoppeld van het belang van de onderneming”.

De voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Banken, Boele Staal, sprak van „indianenverhalen” over de vermeende negatieve invloed van deze investeerders. Staal waarschuwde voor een overhaaste reactie op de opkomst van private equity en hedgefondsen en voor het opstellen van nieuwe regelgeving. „Het slechtste zou zijn om snel met regelgeving te komen die de werking van de vrije kapitaalmarkt beperkt.” Volgens Staal functioneert het toezicht van De Nederlandsche Bank goed.

Tjeerd de Vries, directeur van Theta Capital Management, dat belegt in hedgefondsen, probeerde de zorgen te ontzenuwen. Hij zei dat er tienduizenden hedgefondsen in de wereld zijn, waarvan er „enkele honderden wel eens aan aandeelhoudersactivisme doen en tien zeer actief zijn”. In Nederland zijn „slechts zes of zeven hedgefondsen”, die onder toezicht staan van beurswaakhond AFM en die volgens hem niets doen aan aandeelhoudersactivisme. „Als je de regels gaat aanscherpen, doe je dat voor zes fondsen die toch al niet van plan waren zich actief op te stellen.”

Oud-Robecobankier en huidig topman van private-equityfonds Cerberus Piet Korteweg nam het eveneens op voor de hedgefondsen, die hij „het zout der aarde” noemde. „Ze zijn de woelmuizen van het kapitalisme. Laat die diertjes leven.”

Anoniem kapitaal: pagina 15

Eerdere artikelen over private equity staan op www.nrc.nl/economie