‘Ex-drummer’ is energiek, vies en vet

Ex-drummer. Regie: Koen Mortier. Met: Dries Vanhegen, Norman Baert, Gunter Lamoot, Sam Louwyck. In: 6 bioscopen.

In Ex-drummer laat regisseur Koen Mortier zijn hoofdrolspeler en ons, zijn publiek, anderhalf uur afdalen in de hel van het klootjesvolk, in armzalig Vlaanderen. Bloemetjesbehang op de muren, een crucifix boven de deur – het zou allemaal burgerlijk kunnen zijn als de duivel er niet had rondgeraasd, als we er niet tot aan onze enkels in het bloed, de kots en de smerigheid stonden, als niet de rockmuziek snoeihard uit de luidsprekers kwam. In dit universum, dat toch gewoon ergens om de hoek moet liggen bij Oostende, heersen dood en verderf.

Ex-drummer, het regiedebuut van Mortier, is een nietsontziende duik in de ellende, reden waarom de film in België een klein schandaal veroorzaakte. In Nederland zal de beschimping van wijlen koning Boudewijn (klootzak) en de vervloeking van de Vlaamse onderklasse minder deining geven. Hier moet de film het van zijn verbeeldingskracht hebben.

En verbeeldingskracht heeft Mortier. Hij maakte van het gelijknamige boek van Herman Brusselmans uit 1994 onvervalste cinema. Personages lopen achteruit, leven letterlijk ondersteboven. Het wemelt van de jump-cuts, freezes en wonderlijke camerastandpunten. Maar het meest effectief is de geluidsband van de film, een permanente aanval op je zintuigen.

Dries, een net zo beroemde schrijver als Brusselmans in een mooi appartement in Oostende, krijgt bezoek van drie idioten op zoek naar een drummer voor hun rockband. Zanger Koen DeGeyter slaat vrouwen in elkaar om hoe ze roken of telefoneren. Bassist Jan Vanheek woont nog altijd bij zijn seksbeluste, kale moeder en zijn in dwangbuis geboeide vader. Gitarist Ivan Vandorpe is verslaafd en zijn vervuilde dochtertje van drie huilt aan één stuk door.

Wat moet de succesvolle Dries met deze losers? Hij wil stof opdoen voor een verhaal, zegt hij tegen zijn vrouw. En daar gaat hij, in de maalstroom van The Feminists, zoals hij de band doopt. Het is de positie van Dries die de film een nihilistische dimensie geeft. Hij kan elk moment terugkeren naar zijn veilige wereld, terwijl zijn bandgenoten gevangen zitten in hun slooppanden. Sterker nog, er is alle reden om aan te nemen dat Dries deze wereld verzint waar we bijstaan.

Ex-drummer is een debuut zoals je het graag ziet: rauw, compromisloos, exorbitant. Het is ook een debuut zoals je het bij Nederlandse filmers zelden ziet. In interviews liet Mortier weten dat hij een kopstoot met zijn film wilde uitdelen en dat doet hij zeker.

Het enige dat je erop kunt aanmerken, naast de soms wel heel melige woordgrappen van Brusselmans, is dat Mortier direct met kopstoten begint en dat het effect ervan halverwege Ex-drummer uitgewerkt raakt. Je gaat een beetje onderuitzakken als je na weer een heftige scène in dat heftige Vlaams (takken = tieten, poepen = neuken, schieten = klaarkomen) op heftige muziek moet kijken hoe Dries op zijn zwarte motor terug naar huis rijdt om eens uitgebreid met zijn mooie vrouw te poepen, liefst nog met een andere vrouw erbij.

Vrijdag in het Cultureel Supplement: gesprek met regisseur Koen Mortier.