Buik van D is groen eiland

Geogreeting toont met satellietfoto’s van bouwwerken op verschillende continenten juweeltjes in de vorm van cijfers en letters.

Van linksboven naar rechtsonder: een hartje, de letter B, de letter M, de letters O (foto) en Y en de vorm van een apestaartje.

Op zijn derde verjaardag krijgt mijn oudste zoon per e-mail een Geogreeting opgestuurd. We klikken samen op de link. Op het scherm verschijnt een satellietfoto van de aarde met een stuk of 30 markeringen op verschillende continenten. Daarboven de mysterieuze tekst: „De oppervlakte van de aarde herbergt een boodschap.”

Een muisklik verder zoomt het programma in op alle markeringen. Om de paar seconden verschijnt er een bouwwerk in beeld in de vorm van een letter tot er staat: „Gefeliciteerd met je 3de verjaardag.” Jarige Job is inmiddels afgehaakt. Papa juist niet.

Er zijn juweeltjes bij. De ‘O’ is het Olympisch stadion van Shanghai. Via Google Earth (een gratis internetprogramma dat de hele aarde in beeld brengt via satellietkaarten) kan ik inzoomen tot de, nogal afgetrapte, Olympische grasmat. In het Sokalinaya Gora Park van Moskou zie ik een D-vormig meer. Het zwart-kleurige water is de omtrek van de letter. De buik is een groen eiland.

De bedenker van Geogreeting is Jesse Vig: een 34-jarige promovendus in de computerwetenschappen aan de universiteit van Minnesota. Vig: „Afgelopen zomer werkte ik mee aan Google Earth. Het viel me steeds weer op dat sommige gebouwen op letters en cijfers leken. Hier een ‘S’, daar een ‘3’. Zo kwam ik op het idee van een berichtenservice. Tot mijn verbazing vond ik na circa honderd uur zoeken alle letters op het aardoppervlak.”

Letters als ‘E’ en het cijfer ‘3 waren een peulenschil voor Vig. „Waarschijnlijk hebben veel flats die vorm vanwege een maximale hoeveelheid raamoppervlak. De ‘B’ , de ‘G’ en de ‘Q’ kostten veel meer zoekwerk. Hiervoor was creatief denken noodzakelijk. Zo is de ‘Q’ een van de zinkbassins van het riool van Salt Lake City waarvan de roerlat toevallig rechtsonder stond. De ‘B’ is een elegante op- en afrit van de highway 610 in Osseo, Minnesota.”

De meeste letters en cijfers (42 van de 50) komen uit de Verenigde Staten. Vooral de steden Tucson (9 keer) in het zuidelijke Arizona en Minneapolis (4) in het noorden zijn oververtegenwoordigd.

Vig: „In Amerika zijn steden relatief nieuw en opgebouwd volgens een noord-zuidrooster. Alleen met die oriëntatie kan ik de bouwwerken gebruiken. In het zuiden is het bovendien vaak zonnig, helder weer. Dat levert het meeste contrast op.” In Tucson staan de meeste letters op de campus van de universiteit van Arizona. De ‘M’ en de ‘N’ zijn nog geen honderd meter van elkaar verwijderd. Via internet kom ik erachter dat het de dormitories (studentengemeenschappen) Hopi Lodge en Yavapai Hall zijn. Allebei gebouwd in de veertiger jaren door dezelfde architect.

Minneapolis staat vaak op de kaart omdat Vig daar werkt. Hoewel hij soms moeite heeft het verband met zijn eigen leefomgeving te leggen. „Laatst was ik op een feestje. Ik had de hele tijd het idee ‘waar ken ik deze flat toch van’. Buiten gekomen zie ik het opeens: het is de ‘3’. Tot mijn verwondering was de bewoonster helemaal niet onder de indruk.”

Er zijn ook minder gelukkige vondsten. Zo blijkt de ‘S’ in Indianapolis, na inzoomen, eigenlijk een SS. Vig schrikt zich wezenloos van deze constatering en is nu op zoek naar een alleenstaande variant.

Het, niet-commerciële, Geogreeting is sinds november 2006 online. De letterkoorts heeft inmiddels een brede internetgemeenschap aangestoken. Allemaal kaartenfreaks naarstig op zoek naar nieuwe letters. Een ervan schrijft: „Wie wil dat niet: schrijven als God.”

De nieuwste vondsten zijn te zien in de eregalerij: Letter Hunters’ Corner. Daar is de mooiste vorm van de hele reeks te bewonderen; het hartje. In het echte leven is dat het onbewoonde Kroatische eiland Turkljaca. Het contrasteert mooi met de azuurblauwe Middellandse Zee. Het is de enige natuurlijke vorm in Geogreeting. De favoriet van Vig is het vraagteken: een ziekenhuisafdeling in Omaha, Nebraska, gevonden door ene Jason A. „Dat is echt knap zoekwerk. Ik had het al opgegeven.” Wel heeft Vig zelf onlangs de ‘@’ (Phoenix, Arizona), de ‘#’ (Springfield, Missouri)en de ‘*’ (Fort Worth, Texas) op de aardbol aangetroffen. Alledrie, vanuit de lucht, volstrekt onduidelijke bouwconstructies. Expositieruimtes? Legerinstallaties? Ook Vig weet het niet.

Alleen grafische tekens als apostrofs en dollartekens ontbreken nog in de verzameling. De ultieme uitdaging in de oude wereld is het euroteken. Ook een bouwwerk uit Nederland is er nog niet bij. Wel zijn er de eerste aanzetten tot Japanse, Russische en Hebreeuwse tekens. Dat gaat Vig boven de pet. Punt. O ja, die is ook van een grote schoonheid. Het is een eenzame waterput middenin een dorre vlakte in het Spaanse Pinto.

Meer informatie: www.geogreeting.com