Strijkkwartet verdrinkt in aquarium

Theater: Een geschiedenis van de wereld in 10 1/2 hoofdstuk van Julian Barnes, door het Toneelhuis. T/m 19 april Bourla Antwerpen. Inl. 0032-3-2248844 of www.toneelhuis.be

Geschiedenis schrijven is fabuleren, volgens Britse schrijver Julian Barnes. Op basis van een paar vage aanwijzingen fantaseren we een mooi rond verhaal bij elkaar. In zijn verhalencyclus Een geschiedenis van de wereld in 10 1/2 hoofdstuk keert Barnes zich tegen de gedachte dat er één vaststaande geschiedenis zou bestaan. Hij doet dit door eindeloos tussen feiten en verbeelding te laveren.

Zoals Barnes niet gelooft in één grote geschiedenis, zo gelooft Guy Cassiers niet in één groot toneelgezelschap. Sinds hij begin dit seizoen aantrad als artistiek leider van het Antwerpse Toneelhuis, heeft hij het ensemble afgeschaft en de kamers van het huis verdeeld onder zeer uiteenlopende theatermakers. Deze presenteren zich nu gezamenlijk in een prachtige reeks miniatuurtjes, gebaseerd op het boek van Barnes. Het publiek wordt in groepen van vijftig door de Antwerpse Bourla schouwburg geleid en krijgt op de vreemdste plaatsen allerlei soorten theater voorgeschoteld: een kunstcollege, een dansduet op een trampoline, een tableau vivant voor acht blinden, een rechtbankdrama over houtwormen.

Scheepvaart en schipbreuk vormen een constante in de reeks; van het Vlot van de Medusa, via de Ark van Noach naar de ondergang van de Titanic. Filosofische denkramen leveren twee monologen van vrouwen in verzet tegen de ijzeren mannengeschiedenis.

Het Toneelhuis maakt prachtige illustraties bij Barnes’ teksten, vaak in mooi beeldrijm met wat de oude schouwburg uit zichzelf biedt. Zo lijkt het ondertoneel, de kelder onder het podium, sprekend op een scheepsruim. De losse reeks krijgt samenhang door een paar sterke gedachtelijnen, gesteund door subtiele onderlinge verwijzingen.

Collectief Olympique Dramatique schept een onvergetelijk slotbeeld bij het verhaal over de Titanic. Een strijkkwartet zit in een aquarium dat langzaam volloopt met water. Uiteindelijk dobberen de musici rond als gelaten drenkelingen. Het publiek lacht, maar dit is een gruwelijk verbeelding van een bekend verhalen over de scheepsramp: het dansorkest dat, terwijl het schip zinkt, walsen en ragtime blijft spelen om de paniek te bezweren.