Rol in het universum

Conor Oberst schrijft al meer dan zijn halve leven songteksten.

Hij is een zoeker naar de betekenis van de dingen en liet zijn toekomst voorspellen.

Conor Oberst staat open voor spirituele ervaringen en gelooft dat zijn muziek er sterker door is geworden. Foto Isabel Nabuurs 02-04-2007, AMSTERDAM BRIGHT EYES, zanger Conor Oberst FOTO ISABEL NABUURS Nabuurs, Isabel

Voor Conor Oberst is het schrijven van songteksten niets minder dan het zoeken naar de waarheid. „Er zijn dagen dat mijn gedachten zich aandienen als kant-en-klare teksten”, zegt de zanger van Bright Eyes. „Mijn pen wordt door onbegrijpelijke krachten over het papier geduwd. Ik sta er liever niet bij stil hoe dat kan, uit angst dat de muze me in de steek laat. Songschrijven is een mysterieus proces dat je niet moet proberen te ontrafelen. Het is mijn tweede natuur; ik doe het al meer dan de helft van mijn leven.”

Op dertienjarige leeftijd bracht Conor Oberst (27) zijn eerste cassette met zelfgeschreven liedjes uit. Met vrienden uit zijn woonplaats Omaha in Nebraska richtte hij het platenlabel Saddle Creek op en begon hij de band die hem met steeds wisselende muzikanten in staat stelt om zijn muze na te jagen. Bright Eyes’ nieuwe album Cassadaga is een wonder van poëtische diepgang; een meesterwerk van een songschrijver die er niet voor terugschrikt om zijn twijfels en zijn zoektocht naar het spirituele openbaar te maken in de vorm van intens persoonlijke muziek.

In de loop der jaren is hij meer respect gaan krijgen voor traditionele muzieksoorten als folk en country, zegt Oberst over de richting die Bright Eyes is ingeslagen. „Als stadsjongen had ik vroeger helemaal niets met countrymuziek. Maar als je vaak onderweg bent in Amerika kun je er niet omheen dat die muziek overal uit radio’s komt, in wegrestaurants en bij tankstations. Country zit in onze genen; het nestelt zich in je onderbewustzijn. Dat komt eruit nu ik meer en meer nadenk over de vorm waarin ik mijn liedjes wil gieten. Vroeger had ik de neiging om mijn muziek af te raffelen om snel klaar te zijn en weer aan iets nieuws te beginnen. Tegenwoordig ben ik geneigd om er meer zorg aan te besteden.”

In 2004 deed Bright Eyes op uitnodiging van Michael Stipe mee aan de Vote For Change-tournee, waarbij ze het podium deelden met sterren als Bruce Springsteen en Neil Young. Met zijn felle protestsong When the President Talks to God liet Conor Oberst zich in niet mis te verstane woorden uit over zijn teleurstelling in de Amerikaanse politiek; op het nieuwe album zitten zijn politieke denkbeelden wat dieper verstopt in de teksten.

„Ik maak geen onderscheid tussen politiek en het dagelijks leven; die twee zijn voor mij onlosmakelijk met elkaar verbonden. Als ik een nieuw nummer maak, weet ik nooit van tevoren of het een liefdeslied of een maatschappelijk geëngageerde tekst zal worden. Meestal zitten er elementen van allebei in. Een paar jaar geleden was ik veel fanatieker met de politiek bezig. De aanslag op de Twin Towers en de oorlog in Irak waren toen nog vers en ik voelde de behoefte om er met iedereen over te praten. Sindsdien is er iets meer rust in mijn leven gekomen. Dat hoor je terug in de muziek.”

Conor Oberst noemt zich een zoeker naar de betekenis van de dingen. Zijn zoektocht leidde hem naar het stadje Cassadaga in Florida; een plek waar spiritualisten samenkomen om hun krachten te bundelen. „Cassadaga is een enclave met een meer dan gemiddelde dichtheid aan mensen met paranormale gaven, zoals handopleggers en waarzegsters. Ze zijn daar bij elkaar gekomen om het hogere te zoeken, los van georganiseerde religie of andere restricties.

„Het is verleidelijk om lacherig te doen over mensen die de toekomst kunnen voorspellen aan de hand van theeblaadjes of tarotkaarten, maar als je erin gelooft kun je er veel baat bij hebben. Ik heb een tijdje rondgehangen in Cassadaga en tijdens mijn verblijf ben ik tot het inzicht gekomen dat ik niet langer hoef te twijfelen aan mijn rol in het universum. Een vrouw met mediamieke gaven kon me vertellen dat alle pijlen in mijn leven gericht zijn op de muziek en dat ik al die jaren eigenlijk helemaal niet zo slecht bezig ben geweest. Soms moet je dat van iemand anders horen om zeker te zijn van je drijfveren. Ik sta open voor spirituele ervaringen en ik geloof dat mijn muziek er sterker door is geworden.”

De ommekeer was nodig, zegt Conor, want er waren momenten dat hij het rock-’n-rollbestaan niet meer aankon.

„Ik ben gevoelig voor de lokroep van drank, drugs en feestvieren. Vooral op tournee zoek ik een uitlaatklep. Het is gebeurd dat de optredens daaronder te lijden hadden; dat ik op het podium mezelf helemaal kwijt was. Het leven van een rondreizend muzikant zit vol valkuilen. Ik heb met vallen en opstaan geleerd ze te ontwijken.”