Raketschild bedreigt Rusland én Europa

Als Europa wil leven in de schaduw van kernraketten, moet het daar vooral voor kiezen. Maar Rusland is niet van plan zijn nationale veiligheid op te offeren, betoogt Viktor Litovkin.

De argumenten waarmee de Amerikaanse politieke en militaire top zijn besluit rechtvaardigt om vooruitgeschoven antiraketsystemen te plaatsen in Oost-Europa zijn verbijsterend. Wie gelooft dat een radar in Tsjechië en tien antiraketraketten in Polen geen bedreiging zouden vormen voor Rusland, en alleen bedoeld zijn tegen ‘schurkenstaten’ als Noord-Korea en Iran? Pyongyang ligt zo ver van Europa dat het zijn raketten nooit via Europa zou sturen als het de Verenigde Staten wil treffen. En Teheran kan zonodig allerlei andere trajecten kiezen, bijvoorbeeld over de Noordpool – een verdedigingslinie daartegen in Polen is dus volslagen nutteloos.

Daar komt bij dat noch Noord-Korea noch Iran de komende twintig of dertig jaar raketten krijgt die de VS kunnen bereiken. De raketten die zij nu hebben, of die in ontwikkeling zijn, halen maar 3.000 kilometer. Om het bereik te vergroten tot 5.500 kilometer of meer zouden die landen een veel hoger wetenschappelijk en technologisch peil moeten bereiken, en spectaculaire vooruitgang moeten boeken op het gebied van computertechnologie en -software, en dat is niet waarschijnlijk.

Daarom ben ik van mening dat het Amerikaanse raketschild in Tsjechië en Polen bedoeld is tegen Russische strategische raketten. Worden ze in Oost-Europa opgesteld, dan verstoort dat het krachtenevenwicht in Europa, en vormen zij een gevaar voor de Russische defensie. Het argument dat tien antiraketraketten niets uithalen tegen honderden Russische Topols en Topol-M’s (in het Westen SS-25 en SS-27 geheten), Stiletto’s (SS-19) en Satans (SS-18) klinkt niet overtuigend. Niemand kan garanderen dat het er geen twintig of honderd of nog meer zullen worden, of dat ze niet zullen worden vervangen door nieuwere versies die in de VS in ontwikkeling zijn. Daar komt bij dat hoge Amerikaanse functionarissen hebben laten weten dat Washington niet eens zijn naaste NAVO-bondgenoten zal consulteren over de plaatsing van raketafweersystemen in Europa. En ten slotte zou het naïef zijn om te denken dat Washington zijn gulzigheid zal beperken tot Polen en Tsjechië, of tot het bescheiden potentieel waarvan thans sprake is.

Het voorstel van president George W. Bush om samen met Rusland een raketschild te ontwikkelen is een truc om het grote publiek in te palmen, vooral in Europa, dat vanzelfsprekend verontrust is over de Amerikaanse plannen in Oost-Europa. Een dergelijke samenwerking is ondenkbaar; de Russische en Amerikaanse strategische nucleaire strijdmiddelen zijn in de eerste plaats tegen elkaar gericht. Hun betrekkingen berusten op wederzijdse nucleaire afschrikking. Een gezamenlijk raketschild is niet realistisch.

Aan het einde van de vorige eeuw hebben Rusland en de VS een overeenkomst gesloten om informatie uit te wisselen over de lancering van strategische en tactische ballistische raketten en ruimteraketten die door hun respectieve radarsystemen worden waargenomen. Moskou had het voornemen om samen met de VS een instantie op te zetten om dit proces te begeleiden. Sindsdien zijn meer dan zeven jaar verstreken, maar is er nog niets gebeurd. De Rusland-NAVO-raad heeft een werkgroep over raketafweer in Europa, die herhaaldelijk overleg heeft gepleegd over raketschilden. Moskou heeft zijn partner informatie verschaft over zijn raketsystemen. Over deze kwestie zijn zelfs gezamenlijke computercursussen gehouden. Brussel heeft toegezegd voor het Europese raketschild losse Russische hardwarecomponenten te kopen, maar daar is niets van gekomen. De NAVO heeft besloten voor het Europese raketschild Amerikaanse hardware te kopen, met als motief dat de Russische apparatuur niet aan de eisen voldoet.

Intussen berust het hele systeem van antiraketwapens en luchtverdediging van NAVO-lid Griekenland op Russische hardware, bijvoorbeeld de Tor-M1 en S-300-luchtafweersystemen. Die zijn geïntegreerd in het luchtverdedigings- en raketschild van de NAVO, en voldoen aan de eisen. Waarom zijn ze voor andere Europese landen niet acceptabel? Het is zonneklaar dat de politieke en commerciële belangen van Washington en zijn bedrijven zwaarder wegen dan logica.

Plaatsing van Amerikaanse raketafweersystemen in Polen en Tsjechië vormt niet alleen een gevaar voor Rusland maar ook voor Europa. Landmachtgeneraal Joeri Baloejevski, chef-staf van de strijdkrachten, en generaal Nikolaj Solovtsov, bevelhebber van de Russische strategische raketstrijdkrachten, hebben al openlijk gewaarschuwd dat als in Oost-Europa Amerikaanse antiraketsystemen worden geplaatst, de Russische strategische kernwapens en de raketten voor de middellange en korte afstand daarop zullen worden gericht. De productie van die laatste is twintig jaar geleden gestaakt, maar zal kennelijk moeten worden hervat.

Als Europa wil leven in de schaduw van kernraketten, en een dekmantel wil zijn voor de zelfzuchtige belangen van Amerika, moet het daar vooral voor kiezen. Moskou wil liever niet dat Europa bedreigd wordt, maar Rusland is evenmin van plan zijn nationale veiligheid op te offeren. Het is derhalve genoopt een passend antwoord te geven op iedere dreiging die aan zijn grenzen verschijnt.

Kolonel b.d. Viktor Litovkin is een vooraanstaand Russisch militair expert. Hij heeft gediend in Afghanistan, Kosovo, Tsjetsjenië en andere ‘brandhaarden’, en heeft verscheidene boeken, filmscripts en een groot aantal artikelen geschreven. ©Ria/Novosti