Serieus regisseur van zoete ironie

Luigi Comencini maakte naam als regisseur van kinderfilms en komedies. Deze week overleed hij in zijn woonplaats Rome.

Bas Blokker

De Italiaanse filmregisseur Luigi Comencini is op 90-jarige leeftijd in zijn woonplaats Rome overleden. Dat heeft een woordvoerder van filmstudio Lucherini bekendgemaakt. Comencini maakte in de jaren vijftig van de vorige eeuw naam als regisseur van kinderfilms en vriendelijk-ironische komedies als Pane, amore e fantasia en Pane, Amore e gelosia met Vittorio De Sica en Gina Lollobrigida. Hij bleef films maken tot in de jaren negentig.

Comencini werd op 8 juni 1916 geboren in Salò, in de noord-Italiaanse streek Lombardije. Hij studeerde architectuur in Parijs en Milaan, maar ging werken als filmcriticus. Eind jaren dertig begon hij documentaires te maken, waaronder een over straatkinderen. Zijn eerste speelfilm, Proibito rubare (1948), ging ook over straatschoffies in Napels.

Het was het begin van een carrière die om en nabij de veertig speelfilms zou omvatten, en waarin hij de belangrijkste Italiaanse acteurs van zijn tijd regisseerde: Alberto Sordi, Totò, Vittorio Gassman, Nino Manfredi, Marcello Mastroianni, Ugo Tognazzi, Claudia Cardinale en Silvana Mangano. Nino Manfredi, inmiddels ook al overleden, zei over Comencini: „Hij is een serieuze, maar niet ernstige regisseur, verstrooiend, maar niet komiek.”

Comencini was niet onomstreden bij de (Italiaanse) filmkritiek. De zoete, maar heel licht sarcastische komedies die hij in de jaren vijftig begon te maken, met als hoogtepunt het tweeluik Pane e Amore vol liefdesverwikkelingen rond de politiepost in een klein dorpje in midden-Italië, stonden haaks op de internationaal bejubelde Italiaanse stijl van het neo-realisme. Toch was Comencini daarmee de wegbereider voor filmers als Ettore Scola.

In 1979 maakte hij met een internationale topcast de zwarte film L’ingorgo - una storia impossibile, over een letterlijk eindeloze file en hoe degenen die daarin staan langzaam tot barbarij vervallen. Het jaar erop filmde hij Voltati Eugenio, een drama over een jongetje dat alleen wordt achtergelaten. Het leek erop alsof hij terugkeerde naar de wortels van zijn filmerschap. Comencini was een van de oprichters van de Cineteca Italiana – het eerste filmarchief in Italië. Zijn dochter Cristina is ook regisseur. Haar La bestia nel cuore werd in 2005 genomineerd voor een Gouden Leeuw en een Oscar.