Kinderloze science fiction

Children of Men (Universal)Film: Extra’s:

Het is toekomst. Niet eens zo ver van vandaag. En er worden al achttien jaar geen kinderen meer geboren. De mensheid is getroffen door een plotselinge plaag van onvruchtbaarheid. Dat is het sombere decor van de dystopische sciencefictionfilm Children of Men die de Mexicaanse regisseur Alfonso Cuarón (1961) maakte naar aanleiding van het gelijknamige boek van P.D. James uit 1992.

Het is aardig om te fantaseren over hoe hij ermee in aanraking is gekomen. Op de met zoveel extra’s overladen dvd-versie van zijn film dat ze deels op een tweede schijf zijn opgenomen, zegt hij er weinig over. Ik stel me zo voor dat hij tijdens de opnamen van Harry Potter and the Prisoner of Azkaban in een klassiek Engels plattelandshotel een beduimeld exemplaar van het boek mee naar bed genomen heeft.

Maar voor iemand die met het duistere The Prisoner of Azkaban verreweg de interessantste Harry Potter-film tot nu toe heeft afgeleverd, is het geen onlogische carrièrestap. In Azkaban kon Cuarón zich ook al concentreren op de helemaal niet zo vriendelijke en tolerante tovenaarsmaatschappij die zich achter de muren van de Engelse verschool. Of heeft hij zich tijdens het maken van die film wel heel erg een vreemdeling in Groot-Brittannië gevoeld? De manier waarop illegale en ongewenste immigranten in de Engelse toekomst van Children of Men in openbare kooien worden opgesloten en gedeporteerd roept onvermijdelijk herinneringen op aan de jodenvervolging.

Het is jammer dat het verhaal verder zo plotloos is, en zo weinig uitdaging bood voor de filmmaker. Clive Owen speelt de klassieke antiheld die Bijbelse proporties krijgt als hij een plotseling hoogzwangere Maria-figuur een veilige uittocht uit het land moet bieden. Cuarón maakt gebruik van een used future-esthetiek om de afstand met nu te verkleinen. En hij interviewde voor de dvd een hele reeks wetenschappers, filosofen, futurologen en opiniemakers over de dreiging waar de aarde de komende decennia mee te maken krijgt. The Possibility of Hope noemde hij die docu, maar zoals The Hollywood Reporter schreef: de mensen die hij aan het woord laat zorgen ervoor dat Al Gore overkomt als een onbekommerde optimist.

Filosoof Zlavoj Zizek had schijnbaar zoveel interessants te melden dat hij ook nog eens een aparte analyse van de film mag geven, die Children of Men beslist meer cachet geeft, al vraag je je ook af waar hij het allemaal vandaan haalt. Zaken die er voor de gemiddelde toeschouwer best dik bovenop liggen, zoals de manier waarop de ‘fugi’s’ worden behandeld en het bootje waarmee de hoofdpersonen uiteindelijk in de mist de toekomst tegemoet varen, prijst hij als een wonder van subtiliteit.

Subtieler is echter het camerawerk: de film werd in schijnbaar eindeloze takes opgenomen, met de camera op schier onmogelijke plaatsen. Voor een ononderbroken autorit-shot van vele minuten werd een compleet staketsel om het vehikel heen gebouwd. Ook een verrassend tipje van de sluier wordt opgelicht in een ‘making of’ van de baby die in de film geboren wordt. Die komt, hoe kan het ook anders in een vruchteloze toekomst, geheel en al uit de computer.

dana linssen