De mens is ook de enige figuur die schoenen aantrekt 1

Alweer zo`n gratuite bewering over `s mensen verhevenheid boven het dier. Natuurlijk weer van een filosoof, die uitgaat van het eigen bewustzijn, dat wil zeggen het onnozele geloof dat niet bedenkt, dat wij mensen wél ons eigen innerlijk kunnen ervaren maar niet het innerlijk van de ons omringende dieren. De mens is het enige dier dat met vakantie gaat, beweert Coen Simon (Opiniepagina, 28 maart). Ja, zo is hij ook de enige figuur die schoenen aantrekt! Dat hij het enige wezen zou zijn dat kan lachen, wordt ons sinds jaar en dag voorgehouden met een beroep op de neokantiaanse filosoof Helmuth Plessner, die dit geenszins aannemelijk maakt.

Wil men iets steekhoudends beweren omtrent mensen in vergelijking met de dieren, dan zou men toch dezelfde categorieën en beginselen op de mens moeten toepassen, die men ook op de andere dieren toepast, nietwaar? Men mag er niet meer in stoppen dan het algemene biologische verklaringsmodel toelaat. Dat houdt in dat men enkel meetelt en toekent wat bij mensen aan de buitenkant waarneembaar is zoals wij dat ook bij de leeuwen en de poezen doen. Als je dán stelt dat mensen een vrije wil of een zelfbewustzijn hebben, moet je die dingen op straffe van logische inconsequentie ook aan de omringende levende wezens toekennen die een vergelijkbaar gedrag vertonen en ook dezelfde ingewanden hebben. Wat de betekenis van hun geluiden en grimassen zijn, ontgaat ons grotendeels. Waarom zouden zij ons (of elkaar) niet gewoon uitlachen? Waar het op aankomt is een puur fysische (biologische) beschouwing van de mens. Maar dat past de zelfingenomen `filosofie` niet.