Bang voor de stilte

Superstille onderzoeksschepen die bedoeld zijn om visscholen van nabij te bestuderen, blijken haringen de stuipen op het lijf te jagen. Noorse onderzoekers constateerden tot hun verbazing dat het aloude onderzoekschip ‘Johan Hjort’ minder effect op de haringen had dan het ultramoderne en superstille onderzoeksvaartuig ‘G.O. Sars’. De vissen vluchtten minder diep en kwamen sneller weer terug na de passage van de Hjort dan die van de Sars. En dat terwijl de Sars speciaal was uitgerust met dieselelektrische motoren om motorgeluid en trillingen zoveel mogelijk te beperken.

De G.O. Sars, die in 2003 van de werf kwam, voldoet aan de strenge geluidsnorm die de International Council for the Exploration of the Sea (ICES) voor nieuwe onderzoeksschepen aanbeveelt. ICES wil daarmee een betrouwbaarder beeld van de visstand en het vissengedrag krijgen. Maar volgens de Noren is het geldverspilling nu blijkt dat haringen zelfs banger zijn voor stille schepen (Journal of the Acoustical Society of America, april).

Wat het precies is dat de haringen afschrikt, weten de onderzoekers nog niet. Ze voerden het experiment ’s nachts uit met geheel verduisterde schepen. Mogelijk speelt het tonnage een rol, de Sars is met 4067 ton ruim twee keer zo zwaar als de Hjort (1828 ton).