Speech

De spreker was zichtbaar in zijn nopjes. Alles aan hem weerspiegelde het besef dat hij als sportjournalist een bijzondere status had bereikt. Hij had Johan Cruijff ‘uitgebreid’ gesproken in Barcelona, vertelde hij, en nu stond hij Cruijff ten overstaan een heleboel mensen en camera’s persoonlijk toe te spreken. Veel hoger kan een verslaggever het in ons voetballand, waar ‘Johan’ mogen zeggen tegen Cruijff als zo’n beetje het hoogste goed geldt, niet schoppen. Spreker Mik Schots had samen met Jan Luitzen een biografie geschreven over de binnenkort 60-jarige Cruijff, en daar had de lastig te benaderen held pardoes zijn medewerking aan verleend.

De spreker genoot, zijn woorden verlieten zijn mond overgoten met een sausje van euforie. Maar nu de inhoud. Cruijff, aldus de spreker, is geen lezer. Nog net hoorbaar kon Cruijff ertegenin brengen dat hij wel degelijk veel leest, maar zo min mogelijk over zichzelf. Het was de eerste en laatste interruptie die de man die altijd gelijk wil hebben werd toegestaan. Spreker kwam op stoom en verwoordde de stelling van Cruijff dat menselijke herinneringen altijd gekleurd zijn en dus een vertekend beeld geven van de werkelijkheid. Welnu, ging het betoog verder, Cruijff had deze stelling zelf onderbouwd! Volgens diens voorstelling van zaken namelijk had zijn voetballende zoon Jordi hem ooit omhelsd als aanvaller van FC Barcelona, waarvan Cruijff toen trainer was. En kijk, de auteurs waren er na uitputtende research achter gekomen dat daar niets van klopt. Datum niet, plek niet, tegenstander niet.

Het was een manier van gelijk krijgen waarop de levende legende mogelijk niet zat te wachten. Zijn glimlach verstarde. Voor de spreker gold het omgekeerde, diens mondhoeken wonnen met de minuut aan ontspanning. Hij ging voort met de mededeling dat een vroegere assistent-trainer, die Cruijff lang geleden een kunstje had geflikt, ondanks pogingen tot verzoening nooit meer ontvankelijk was verklaard. De naam van die assistent – Rexach – ging als een zweepslag door de zaal.

Het woord ‘rancune’ viel, het gezicht van Cruijff werd een tintje donkerder. Spreker, nu helemaal in zijn element, memoreerde de kwaaie taal die vaak over Cruijffs vrouw is gebezigd. Handig om te weten: Johan praat nooit (meer) over Danny of over de rest van zijn gezin, het gezin blijft buiten de publiciteit.

Na Cruijff voor de verzamelde pers te hebben neergezet als een ongeletterde en rancuneuze betweter met een slecht geheugen, was het de enthousiaste spreker een eer dat hij hem een exemplaar van ‘Wie is Johan Cruijff’ mocht overhandigen. Cruijff glimlachte, en gaf hem een hand.