Oud-bokser en dubieuze held

Tsjetsjenië heeft een nieuwe president: premier Ramzan Kadyrov, sterke man namens Moskou, is 30 en mocht staatshoofd worden.

Kadyrov Foto AP Ramzan Kadyrov speaks to the media during a ceremony where he was sworn in as Chechnya's new president in Gudermes, 30 kilometers (19 miles) east of Grozny, Chechnya, Thursday, April 5, 2007. The widely feared strongman Ramzan Kadyrov was inaugurated Thursday as the new president of Chechnya with the blessing from the Kremlin, which has relied on him to stabilize the region after more than a decade of separatist fighting. (AP Photo/Musa Sadulayev) Ramzan Kadyrov president van Tsjetsjenië Associated Press

Ramzan Kadyrov had al twee jaar geleden president van Tsjetsjenië willen worden. Toen, in mei 2004, werd zijn vader Ahmad Kadyrov opgeblazen bij een bomaanslag in het sportstadion van de Tsjetsjeense hoofdstad Grozny. Maar volgens de wet was Kadyrov toen nog te jong om leider van het (pro-Russische) bewind in de Russische deelrepubliek te worden: een president moet dertig jaar of ouder zijn. Hij werd na de moord op zijn vader vicepremier; premier werd hij een jaar geleden.

Gisteren werd Kadyrov, beschermeling van de Russische president Poetin, oud-bokser en militieleider, inmiddels dertig, alsnog de hoogste baas van Tsjetsjenië. Hij werd geïnstalleerd tijdens een pompeuze plechtigheid in Goedermes, zijn machtsbasis, waar het niet ontbrak aan banieren met teksten als ‘Kadyrov is onze leider!’ en ‘Ramzan, we zij trots op je!’. Kadyrov, die druk doende is een persoonlijkheidscultus te scheppen, putte zich uit in lof voor Rusland, want „we beseffen dat ons welzijn onmogelijk is zonder een sterk en stabiel Rusland”.

Kadyrov is in eigen land berucht: hij leidt een twee- tot vierduizend man sterke militie die bekend staat als de kadyrovtsi. Deze militie wordt door mensenrechtenorganisaties verantwoordelijk gehouden voor talrijke moorden, ontvoeringen, roofovervallen en afpersingen in Tsjetsjenië. De militie opereert buiten de controle van het Russische leger met buitenproportioneel geweld tegen iedereen die ze verdenken van steun aan het anti-Russische verzet. Toen president Poetin Kadyrov in december 2004 Held van Rusland maakte wegens zijn „moed en heroïek in de strijd tegen het terrorisme”, zei een woordvoerster van de Helsinki Groep: „Als Rusland zulke helden heeft is moeilijk te zeggen tot welk niveau het land is afgezakt. Het is heel moeilijk mij te choqueren. Maar dit had ik niet verwacht.”

Kadyrov presenteert zich graag als een genereuze leider die verantwoordelijk is voor de wederopbouw van het land na de verwoestingen van jarenlange strijd. Het geld voor die wederopbouw komt uit Rusland. Kadyrov laat er prestigieuze paleizen en pretparken van bouwen, terwijl de bevolking in steden nog in ruïnes woont en stromend water en stroom ontbeert. Kadyrov nodigt regelmatig schoolklassen uit voor bezoeken aan de nieuwe bouwwerken. Elke scholier krijgt dan een knuffel en een biljet van honderd dollar.

De nieuwe president weet zelf heel goed wat het goede leven inhoudt. Zijn orgieën met vrouwen en drank zijn bekend van video’s die in de bazaars van Tsjetsjenië vrij te koop zijn – Kadyrov zelf heeft geen bezwaar tegen de verkoop van die video’s.