Lopend luisteren naar Rotterdamse gebouwen

De stadswandeling ‘Sites & Stories’ gaat langs veertig Rotterdamse bouwwerken.

Bij elk gebouw is passend geluid gezocht: een interview, een lied of een protest.

„Ik zie ’m!” roept een kind. „Kijk daar, rechts van de Euromast, die mensen aan de kant staan helemaal verkeerd”, zegt een reporter enthousiast. „We zien hem steeds nét boven de daken van Van Gent en Loos, en hij komt zo dadelijk voorbij het politiebureau, langs de Euromast en er wordt hier een zwaan aangehouden”, vult een andere reporter zijn collega aan. Ze hebben het over de installatie van de Erasmusbrug, inmiddels elf jaar geleden.

Het is een geluidsfragment uit de audiotour ‘Sites & Stories’, die vanaf vandaag te bewandelen is. Een speciale commissie koos veertig Rotterdamse bouwwerken, die honderd jaar stadsarchitectuur vertegenwoordigen. Aan de hand van geluidsfragmenten van een paar minuten leren de wandelaars meer over de gebouwen.

„Het is geen auditief college”, benadrukt architectuurdeskundige Paul Groenendijk, die research deed voor de geluidsfragmenten. „We wilden een geluidsbeeld van de gebouwen maken, de sfeer moet duidelijk worden. Dat is meer dan een naam en bouwjaar.”

En zo kan het dus dat je naast interviews met architecten en bewoners ook oude raadsvergaderingen, polygoonjournaals en levensliederen te horen krijgt. „O, o, o, die Lijnbaan”, horen we Dorus zingen over de bekende winkelstraat. „Als ik d’r zie val ik meteen op m’n knie en zal ik d’r zoenen, ik weet het zo net nog nie.” Hij wordt onderbroken door geluiden van de officiële opening en verslagen van buitenlandse journalisten.

Maar Dorus zong niet over alle opmerkelijke Rotterdamse gebouwen. „Dat zou ook snel gaan vervelen”, lacht Groenendijk. Bij het samenstellen van de geluidsfragmenten voor Sites & Stories maakte hij het zichzelf soms lastig. „Dorus, een openingstoespraak of een fragment uit het Polygoonjournaal, het is allemaal maar één keer leuk. We wilden variëteit in de fragmenten.”

Maandenlang dook Groenendijk in allerlei archieven. „Soms was het erg lastig om iets goeds te vinden. In de architectuur wordt vooral beeld verzameld, geluid wordt veel minder goed bewaard.” Vooral voor historische bouwwerken als het Atlantichuis of het Stadhuis was moeilijk geluid te vinden. „Dat hebben we opgelost door nieuw materiaal op te nemen, veelal interviews met architecten, betrokkenen of bewoners.”

„Ik zeg goedenavond dames en heren. Ik wou enige woorden tegen u spreken. Dames en heren, zijn wij nou niet zelf schuldig voor die vuile, vieze, rotte troep? Want wie nou huurverhoging heb betaald, die is stom! Ik betaal ’t niet!”, brult een man over zijn woning in het Oude Westen. Het bewonersprotest hoort bij het geluidsfragment over de woningbouw in de Gouvernestraat. „Of die man ook echt in die straat woonde, weet ik eerlijk gezegd niet”, bekent Groenendijk. „Belangrijker is dat het een grappig fragment is, dat voor afwisseling in de tour zorgt. We weten wel dat het om een bewonersprotest in het Oude Westen gaat, dus de man is er niet met de haren bijgesleept.”

Als je langs alle veertig gebouwen wilt lopen, ben je al snel een dag bezig. Gelukkig is de toer ook in delen te lopen. De veertig geluidsfragmenten staan los van elkaar en zijn gratis te downloaden van internet. Vandaag kun je een paar uur door het centrum zwerven, en morgen de bouwwerken van Zuid bewonderen. Zo leer je een heel andere kant van Rotterdam kennen.

De audiotoer ‘Sites & Stories’ maakt deel uit van het project Rotterdam 2007 City of Architecture. De geluidsfragmenten zijn vanaf vandaag gratis te downloaden van rotterdam2007.nl. De tour is ook bij verschillende uitgiftepunten te krijgen, en via telefoonnummer 06 48 00 20 07.