De eerste schep zand kan het water in

Met overgrote meerderheid heeft de Rotterdamse gemeenteraad de plannen voor de Tweede Maasvlakte gisteren goedgekeurd. „Een historische stap.”

De Slufterdam, met uitzicht op de plek waar de Tweede Maasvlakte moet komen. Foto NRC Handelsblad, Leo van Velzen Rotterdam, Slufterdam maasvlakte. 02-04-07. Beelden van en vanaf de slufterdam met zicht op de Noordzee , toekomstig bouwterrein maasvlakte 2. Foto Leo van Velzen NrcHb. Velzen, Leo van

Het enige twistpunt betrof gisteren het lidwoord. Was het nu ‘de’ of ‘het’ MER? Niemand in de Rotterdamse gemeenteraad die het leek te weten. Maar niemand ook die zich bekommerde om een taalfout meer of minder in de discussie over de Tweede Maasvlakte, de veelbesproken uitbreiding in zee van de Rotterdamse haven.

Het was in elk geval een forse berg papier (6.000 pagina’s), de Milieu Effect Rapportage die de 45 raadsleden exact een maand geleden op hun bureau aantroffen. „Van de 6.000 pagina’s heb ik er 5.999 gelezen”, grijnsde fractievoorzitter Ronald Sørensen van Leefbaar Rotterdam (LR). In het lijvige rapport worden drie scenario’s geschetst en staat gedetailleerd beschreven wat de gevolgen van de landaanwas (2.000 hectare) zijn voor natuur en milieu.

Slechts dertig pagina’s had Sørensen, van huis uit bioloog, begrepen. „Dit document is bedoeld om te informeren, maar maakt mensen kopschuw.” Toch stemde ook de grootste oppositiepartij (14 zetels) in met het conceptbestemmingsplan voor de inrichting van het nieuwe haventerrein. Alleen de driemansfractie van de SP („Een overbodige investering”) keerde zich tegen het voornemen om „volgend jaar eindelijk de eerste schep zand het water in te gooien”, zoals VVD-raadslid Bas van Tijn zijn opluchting verwoordde.

Op de tribune gingen de duimen even na zessen triomfantelijk omhoog, met burgemeester Ivo Opstelten als het stralende middelpunt. „Een historische stap voor de haven én de stad, want deze sociaal-economische impuls heeft Rotterdam nodig”, jubelde de verantwoordelijk projectdirecteur Maasvlakte II, Ronald Paul. Momenteel zijn ruim 300.000 mensen werkzaam in en rondom de met ruimtegebrek worstelende haven, die van Opstelten het predicaat „de toegangspoort tot Europa” meekreeg.

Opstelten voerde gisteren het woord namens het college, omdat havenwethouder Roelf de Boer (VVD) sinds november thuis zit. Volgens het stadsbestuur keert de voormalige minister van Verkeer en Waterstaat op 1 mei terug op zijn post, maar in de wandelgangen wordt daar aan getwijfeld.

Ruim twee jaar geleden hield de Raad van State de geplande uitbreiding nog tegen, omdat onvoldoende rekening was gehouden met boeren, vissers en, vooral, de natuur. Een ‘korenwolfscenario’ – naar het dier dat de aanleg van een bedrijventerrein bij Heerlen verhinderde – moest verijdeld worden. En dus brachten Paul en de zijnen alle mogelijke gevolgen in kaart, inclusief de bijbehorende ‘natuurcompenserende’ maatregelen.

Een meerderheid in de Rotterdamse raad juichte gisteren de tegenprestatie toe van de driehonderd miljoen kuub zand die nodig is voor ophoging van het gebied. Zo verrijst in de Voordelta, ten zuiden van de Maasvlakte II, een zeereservaat. In dat beschermde gebied kunnen vogels als de grote stern, de visdief en de zwarte zee-eend ongestoord foerageren. Daarnaast wordt bij Delfland nieuw duingebied aangelegd. In totaal gaat het om 750 hectare natuur- en recreatiegebied ter compensatie van de milieuschade.

Die schade komt tot uitdrukking in het water, de lucht en het gehoor. Hoge schermen langs twee nabijgelegen rijkswegen (A15 en A4) moeten voorkomen dat schadelijke stoffen worden verspreid. Energie wordt deels gewonnen via windmolens die, afhankelijk van de gekozen variant, volgens de MER-opstellers zorgen voor een reductie van 3 tot 8 procent in de uitstoot van CO2. Sørensen maakte gisteren van de gelegenheid gebruik een van zijn stokpaardjes te berijden. Hij pleitte voor de aanleg van een kerncentrale op de Tweede Maasvlakte. „Laten we het in één keer goed doen.”

Nu de voorlopige versie is goedgekeurd, volgt een laatste inspraakronde. Burgers kunnen het MER-rapport vanaf 20 april zes weken lang bestuderen. Een leeswijzer en een, aldus Opstelten, „Google-achtige applicatie” zijn daarbij de hulpmiddelen. Bovendien organiseert het Havenbedrijf vijf informatieavonden. In 2008, in zijn laatste jaar als burgemeester, verwacht Opstelten dat de werkzaamheden beginnen, waarna in 2013 het eerste schip moet aanmeren op het nieuwe complex nabij de monding van de Nieuwe Waterweg.

De haven van Rotterdam sloeg vorig jaar ruim 377 miljoen ton goederen over, waarvan 94 miljoen ton in containers. Het containervervoer groeide in 2006 tweemaal zo snel als de totale overslag in Rotterdam. Volgens de prognoses zal de containeroverslag de komende jaren alleen maar toenemen, door een groeiende aanvoer van goederen uit China en India. In de rapportage is rekening gehouden met maximale groeiscenario’s voor zowel overslag (tot maximaal 700 van de 1.000 hectaren) als chemie (maximaal 480 van de 1.000 hectaren).

Milieudefensie heeft aangekondigd alles in het werk te zullen stellen om de komst van de Tweede Maasvlakte te frustreren, tot aan de Hoge Raad toe. Met vertrouwen ziet Paul een juridische confrontatie met de milieu-activisten tegemoet. „We hebben geen detail over het hoofd gezien.”