Vlug en mooi als Bambi

Concert: Koninklijk Concertgebouworkest o.l.v. Mikhail Pletnev m.m.v. Arcadi Volodos (piano). Gehoord: 4/4 Concertgebouw, Amsterdam. Herh.: 5/4, aldaar. Radio 4: 8/4, 14.15 uur.

Onspeelbaar, gekmakend – de superlatieven voor het Derde pianoconcert van Rachmaninov vormen een cultus op zich. Voor pianist Arcadi Volodos (35) moeten het raadselen zijn. In zijn vertolking klonken gisteravond alle vingerbrekende passages als de gewoonste zaak van de wereld. In muziek die zo schaamteloos behaaggraag klinkt, is de grens tussen kunst en kitsch vaag. Maar door de subtiele wisselwerkingen tussen Volodos en het orkest losten alle associaties met bombast op in momenten van overrompelende klankschoonheid. Het openingsthema, in duet met fagottist Gustavo Núnez bij voorbeeld. Zelfs in de Finale slaagde Volodos erin zijn bambi-achtige vingervlugheid te bewaren, en klonk Rachmaninov zelfs swingend. Geen wonder dat hij werd teruggeroepen voor een toegift; een door broze eenvoud betoverende melodie van Vivaldi, bewerkt door Bach en door Volodos met wat extra akkoorden gekruid.

Mikhail Pletnev, zelf ook pianist, was als dirigent vaak in het Concertgebouw te beluisteren, maar debuteerde nu voor het Concertgebouworkest. Pletnev hield de touwtjes strak in handen, zodat Volodos’ spel met de nodige aplomb uit de tutti-klank kon verrijzen. Pletnev liet het orkest meeleunen met alle über-romantische wendingen, maar de klank kreeg nergens een al te pluchen karakter.

Als complement klonk na de pauze de Zesde symfonie (1896) van Glazoenov, in 1899 (!) voor het laatst door het orkest uitgevoerd. Het werk maakte vooral duidelijk wat het verschil is tussen grootse en competente muziek. Hier klonken aantrekkelijke melodieën en monumentale passages in een aan Tchaikovski herinnerende sfeer, maar dan als zoutloos geserveerd. Wonderlijk bleek ook de hoerastemming van het slotdeel, die onaangekondigd uit de lucht kwam vallen. Pletnev deed er alles aan Glazoenov recht te doen, maar een pakkend betoog werd het niet. Wordt vervolgd – in het jaar 2115.