PvdA openlijk in botsing met minister Verhagen

Regeringspartij PvdA is openlijk in aanvaring gekomen met CDA-minister Verhagen (Buitenlandse Zaken).

De fractie van de PvdA steunde, tegen de zin van Verhagen in, een motie waarin strikte voorwaarden worden gesteld aan de volkenrechtelijke rechtvaardiging van een eventueel militair optreden tegen Iran.

De aanvaring, over een verschil van interpretatie van het regeerakkoord, is het eerste incident van deze aard binnen de nieuwe coalitie van CDA, PvdA en ChristenUnie.

In de motie-Halsema (GroenLinks) die behalve door de PvdA ook werd medeondertekend door SP, D66 en Partij van de Dieren, wordt de regering „verzocht uit te sluiten dat Nederland politiek of anderszins steun verleent aan een eventuele aanval op Iran zonder adequaat volkenrechtelijk mandaat”.

Verhagen ontraadde de motie omdat er naar zijn zeggen „iets kan gebeuren in Iran, of Iran iets kan doen” wat gewapend ingrijpen noodzakelijk maakt. In zo’n geval, aldus Verhagen, wil de regering zich niet in haar keuzes laten beperken door het feit dat de laatste resolutie van de Veiligheidsraad over Iran militaire sancties tegen dat land uitsluit.

PvdA-Kamerlid Van Dam had eerder in het debat nauwkeurig omschreven wat zijn fractie als een ‘adequaat volkenrechtelijk mandaat’ omschrijft: een resolutie van de Veiligheidsraad waarin militair ingrijpen wordt gelegitimeerd, een humanitaire noodsituatie of een acute bedreiging. ‘Adequaat volkenrechtelijk mandaat’ is de term die in het regeerakkoord wordt gebezigd ten aanzien van de deelname van Nederlandse militairen in het buitenland.

De motie werd ingediend tijdens het tiende Kamerdebat over de noodzaak van een parlementair of andersoortig onderzoek naar de besluitvorming ten aanzien van de Nederlandse politieke steun aan de inval in Irak.

De PvdA’er Van Dam presenteerde zijn steun aan de motie over Iran nadrukkelijk als een les uit de gebeurtenissen van 2003. De PvdA heeft in de negen eerdere debatten een parlementair onderzoek steeds gesteund, maar na de kabinetsformatie heeft de PvdA-fractie beloofd voortaan zulke plannen niet meer te steunen.

D66 en GroenLinks zeiden elke gelegenheid te zullen aangrijpen om een parlementair onderzoek opnieuw aan de orde te stellen. Halsema vergeleek de situatie met ‘Srebrenica’: toen duurde het zeven jaar voordat er een enquête werd gehouden.