‘Over acht jaar is recht op zelfdoding geregeld’

Het kabinet-Balkenende wil geen experimenten met ‘de pil van Drion’. Maar nu al kiezen arts en patient regelmatig een slaappil voor een rustig levenseinde.

Eugène Sutorius moest lachen toen hij las dat het nieuwe kabinet geen experimenten wil met ‘levensbeëindiging op verzoek, bijv. met de pil van Drion’. Zo staat het in het regeerakkoord. Er gaat niet gepraat worden over een pil waarmee mensen zichzelf kunnen doden. Eugène Sutorius zegt: ,,Ze willen de discussie verbieden. Ze doen maar! Voor hun eerste honderd dagen voorbij zijn, zullen ze weten dat het hun niet zal lukken.’’

Eugène Sutorius werd bekend door de artsen die hij als advocaat in de jaren negentig verdedigde nadat ze euthanasie hadden toegepast. Hij is nu hoogleraar strafrechtwetenschap in Amsterdam. En hij is voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde. Hij kondigt aan dat er de komende jaren véél over de pil van Drion gesproken zal worden. Over acht jaar, verwacht hij, zal er een wet zijn waarin het recht op zelfdoding geregeld is.

Hij denkt dat de tijd er rijp voor is, vijf jaar na de Euthanasiewet. ,,Toen had iedereen het er wel even mee gehad. Nu realiseren mensen zich dat er alleen iets is geregeld voor als je ziek bent. Maar als je niet ziek bent en toch dood wil? Psychiatrische patiënten? Of als je weet dat je dement begint te worden? Al die mensen die Alzheimer zullen krijgen. Wie wil er doorgaan tot het bittere einde?’’

Het criterium voor het recht op zelfdoding, zegt Eugène Sutorius, zou het onomkeerbaar verlies van waardigheid moeten zijn. De Vereniging heeft nu aan het VUmc in Amsterdam gevraagd om onderzoek te doen: wat vinden mensen waardigheid en waar liggen de grenzen. Daarna, zegt Sutorius moet worden bedacht hoe waardigheid meetbaar kan worden gemaakt, hoe kan worden vastgesteld dat de man of vrouw die niet ziek is, maar wel dood wil, serieus is. En dan: hoe moet de zelfdoding worden uitgevoerd. Wie zijn erbij? Wie mag helpen?

De Vereniging heeft net een concept voor een ‘visiedocument’ gemaakt waar al die vragen in staan, Perspectieven op een waardig sterven. De komende maanden zullen er ‘meetings’ worden georganiseerd, met artsen, juristen, ambtenaren, patiëntenorganisaties. Een echte pil van Drion hoeft er van Sutorius niet per se te komen. ,,Het gaat ons om de vrijheid om zelf te beslissen over je levenseinde. Wij denken aan een breed palet van mogelijkheden, waar euthanasie en palliatieve sedatie ook bij horen. Als je aan de criteria voldoet, moet je de garantie krijgen dat je eruit kunt stappen op de manier die jij wilt.’’