‘In Nederland fluiten we rustig verder over Irak’

Een actiegroep wil zoveel mogelijk handtekeningen verzamelen om een onderzoek naar ‘Irak’ af te dwingen. „Boosheid is niet genoeg.”

Burgerinitiatief Openheid over Irak demonstreerde gisteren bij de Tweede Kamer, naar aanleiding van het Kamerdebat over Irak. „We willen de Kamerleden laten merken dat we ze goed in de smiezen houden”, zegt oprichter Hein van Meeteren.

Openheid over Irak eist dat de regering volledige openheid geeft over de besluitvorming rond de politieke steun aan de inval in Irak. Het initiatief is in 2004, een jaar na de inval, opgericht door Van Meeteren en Allard de Rooi. Zij leerden elkaar kennen via een discussieplatform. „We hadden een sterk vermoeden dat de oorlog op valse gronden werd gevoerd”, zegt Van Meeteren. „Je kunt lang en breed praten over de vraag of de regering de Kamer heeft misleid, maar alleen door volledige openheid kunnen we daarover een oordeel vellen.”

Van Meeteren vertelt dat hij in die tijd geschokt was door een uitzending van Zembla over de voorgeschiedenis van de oorlog. „De weigerachtigheid van Saddam Hussein om medewerking te verlenen aan de inspecties van de Verenigde Naties werd zwaar gerelativeerd, terwijl dat juist de reden was voor de Nederlandse regering om politieke steun te geven aan de oorlog. Dat wond ons bijzonder op. Maar boosheid is niet genoeg; daar moet je een constructieve wending aan geven.”

Openheid over Irak zoekt contact met politici en verzamelt handtekeningen onder de bevolking. Van Meeteren: „We zitten op zeventienduizend adhesiebetuigingen. We willen naar de honderdduizend toe. Kamerbreed hebben we politici benaderd, informatie aan hen gegeven. We hebben onze twijfels laten horen en gevraagd of ze er zelf ook over willen nadenken. Dat lobbyen heeft tijd nodig, maar het heeft wel tot resultaat geleid. Het onderwerp is terug op de agenda.”

De voornaamste drijfveer van Openheid over Irak is de werking van de democratie. „Het kan niet zo zijn dat in onze democratie de Tweede Kamer misleid zou kunnen zijn en dat er geen verantwoording over wordt afgelegd”, vindt Van Meeteren. „Dat zijn Sovjetpraktijken. Dat maakt me hels.”

Een tweede zorg is de naam van Nederland die volgens Van Meeteren internationaal een enorme knauw krijgt als dit „dooremmert”. Hij wijst erop dat zelfs in het Verenigd Koninkrijk en de VS onderzoek plaatsvindt. „Hier in Nederland fluiten we rustig verder, glimlachen we naar elkaar en zeggen we: dat is verleden tijd. Dat vind ik onacceptabel.”

Openheid over Irak is pas tevreden als er volledige openheid is over het afwegingsproces en alle bronnen die hebben geleid tot de besluitvorming. „Wij vechten er voor.”