Een tv-avondje met een hoge familiefactor

Calista Flockhart is terug.

Niet als de neurotische advocate Ally McBeal, maar als drammerige, conservatieve talkshow host. Ze speelt Kitty Walker in de Amerikaanse serie Brothers and sisters. RTL 4 zendt het familiedrama uit op de plek die voorheen was ingeruimd voor waar gebeurde tranentrekkers.

Het werd geen vrolijk weerzien. Nog geen moment gelachen bij dit vet aangezette drama over een Californisch modelgezin dat na 9/11 op drift raakt. En het ziet er ook niet naar uit dat er voor humor veel plaats is. De drie broers, twee zussen, pa en ma zijn verstrikt in zoveel gedonder (overspel, fraude, hartinfarct en een posttraumatische stressstoornis na een Afghanistanmissie) dat de verhaallijnen in de eerste aflevering alleen te behappen waren door de sterrencast met onder anderen Sally Field en Rachel Griffiths (Six Feet Under). En wat van meet af aan benauwde, was het verstikkende familiegedoe à la Dynasty en Dallas Werken, wonen, eten: altijd en overal met elkaar.

Dat pakte bij Peter en Jasper Faber anders uit. Hugo Borst interviewde de twee voor zijn VPRO-portrettenreeks Over vaders en zonen. Nou vraag ik me af wie er nog zit te wachten op de zoveelste BN’er die zijn privéleven met de kijker deelt, maar je blijft toch hangen als de interviewer zich in zijn oude Amerikaan afvraagt of motormuis Jasper nog wel komt opdagen. „Het is niet niks”, zei de presentator, „om je vader op tv ter verantwoording te roepen en hem te vragen waarom hij jou in de steek heeft gelaten.”

In de duinen van Bloemendaal – de plek waar hij is verwekt – vertelt de grijzende zoon zijn verhaal. Dat hij vanaf zijn tweede jaar bij zijn moeder woonde omdat zijn ouders elkaar haatten. Dat het contact met zijn vader verwaterde toen hij twee andere kinderen kreeg. Dat Faber aan de Playboy bekende dat, als abortus destijds meer was ingeburgerd, Jasper er nooit geweest zou zijn. Dat zijn vader altijd beloofde te komen, maar nooit kwam. Zodat hij zich, eenmaal zelf vader, slechts één ding afvroeg: „Waarom, pa, heb je geen band met me opgebouwd?”

Peter Faber: als acteur een vakman, als mens een flirt en flierefluiter. Dat geeft pa volmondig toe nadat hij heeft verteld over zijn eigen onveilige jeugd. Het was aardige televisie geweest als Borst hiermee had volstaan. Maar wat deed onze ijdele sportcommentator? Hij maakte er EO-kitsch van. In de traditie van Het Familiediner bracht hij de mannen bijeen in het restaurant waar Jasper Peter voor „lulvader” had uitgemaakt. En begon daar zoals hij zelf zei „Freudiaans te duiden”.

Zodoende bleef de mooiste televisie bewaard tot het slot van de avond. Ademloos gekeken naar 51 Birch Street , een verbluffend echte auteursdocumentaire op Canvas over een vader-zoonrelatie die inhoud krijgt nadat de moeder vrij plotseling overlijdt. Nog geen drie maanden later is de 83-jarige Mike getrouwd met zijn secretaresse van veertig jaar geleden. Tot verbijstering van zoon/filmmaker Doug Block. De introverte man die in de jaren vijftig „naar ons floot alsof we honden waren”, fluisterde nu de hele tijd ‘ik houd van je’ en bekende over zijn overleden vrouw: „Ik kan niet zeggen dat ik haar mis.”

De uitspraak wordt steeds meer invoelbaar als Block op basis van dagboeken, interviews en oude filmbeelden, ontdekt dat zijn lieve, zorgzame moeder in de eerste plaats een egotripper was en haar huwelijk beschouwde als een relatie tussen „zakenpartners”. Ja, ze wist van de secretaresse. Lieve, gedweeë Kitty, schreef ze in haar dagboek, is de vrouw met wie Mike had moeten trouwen. Ik was te veel voor hem, vanaf ’t begin.”

Reageer op deze column via www.nrc.nl/ogen