Zolang de post maar voor zessen in de bus ligt

De arbeidsomstandigheden van postbedrijven TNT, Selekt Mail en Sandd verschillen. Medewerkers hebben daar zelf weinig problemen mee: „Ik kan stoppen wanneer ik wil.”

Anton Kroot is met de vut en werkt op dinsdag en woensdag als postbode voor Selekt Mail. „Als ik een drukke dag heb, helpt mijn vrouw wel eens mee met het rondbrengen van de post. Of mijn neefje, die betaal ik dan 1 cent per brief.” Hij heeft geen vast contract. „Daar hebben we het niet eens over gehad. Het bevalt me prima zo, freelance.”

Ook studente Bernise Hendriks is te spreken over haar losse contract. Zij werkt voor Sandd en brengt op dinsdag en vrijdag post rond. „Voor mij is het een flexibel bijbaantje. Ik kan opzeggen wanneer ik wil.” Ook kan ze zelf bepalen op welk moment van de dag ze de post rondbrengt: „Als alles maar voor zes uur in de bus ligt.”

Bij TNT Post werkt dat anders. Bezorgers krijgen bij indiensttreding een halfjaar- of jaarcontract. Als de werknemer bevalt, krijgt hij een vast contract aangeboden. Van maandag tot en met zaterdag brengt hij op vaste tijden post rond, van 11.00 tot circa 15.00 uur. „Ook bij ons is een parttime contract mogelijk”, aldus Ben Wong, die bij het distributiecentrum van TNT Post in Rotterdam werkt.

Een vast contract levert de nodige voordelen op, vindt Wong. „Bij ons heb je een cao en krijg je ten minste een fietsvergoeding als er iets aan je fiets mankeert.” Hoe zit dat bij Selekt Mail? „Ik heb wel fietstassen gekregen. En ik heb zelf zo’n trolley gekocht, die leek me wel handig”, zegt Kroot.

Niet alleen de contracten zijn anders, ook de betaling van de postbezorgers verschilt. TNT betaalt per uur, de andere twee per aantal bezorgde poststukken.

Bij Sandd heeft de betaling een „ingewikkelde opbouw”, zegt Hendriks. „Je krijgt 2,32 euro per straat en de wijkvergoeding is 0,94 euro. Wat die bedragen precies inhouden, weet ik ook niet.”

Voor Kroot is het gemakkelijk dat hij niet per uur betaald krijgt. „Ik ga tussendoor eens wat eten. Of ik kom bekenden tegen, daar maak ik dan een praatje mee.” Precies om die reden lijkt een uurloon Hendriks niet eerlijk. „Je hebt van die mensen die expres rustig aan doen in het zonnetje.”

Maar bij TNT is sjoemelen met het aantal uren niet mogelijk. Van iedere wijk is berekend hoe lang een postbezorger erover mag doen en staat de betaling vast. Volgens Wong is dat eerlijker. „Anders krijgt een postbezorger die zware tijdschriften en pakjes bezorgt in een bedrijvenbuurt net zoveel betaald als iemand die in wijk loopt waar alleen maar giroafschriften door de bus hoeven”, aldus Wong.

En de werkdruk? Die is bij Sandd en Selekt Mail wisselend. Kroot en Hendriks weten nooit precies hoeveel post ze op een dag rond moeten brengen en hoe lang ze bezig zijn. De bedrijven sturen wel prognoses, „maar die kloppen niet altijd”. Soms brengt Kroot in zijn twee wijken in Waalwijk 400 stukken rond, soms zijn het er 700 en één of twee keer waren het er 2.000. „Dan is het wel aanpoten, maar dat is niet erg”, zegt Kroot.

Bij TNT weten postbezorgers beter waar ze aan toe zijn. De gemiddelde ronde van een TNT’er bestaat uit 2.000 tot 3.000 brieven. Op drukke dagen zet Wong meer postbezorgers in, op rustige dagen deelt hij wijken anders in. „Een kwestie van goed plannen. We proberen er altijd voor te zorgen dat mensen binnen hun tijd klaar zijn.”