Wervels

Het leek een begroeting van oude bekenden, en dat was in zekere zin ook zo.

Mevrouw M. Sickesz zat op een bankje van het gerechtshof in Amsterdam te wachten, toen de heer C. Renckens zich daar ook vervoegde.

„Prettig om u weer te ontmoeten”, zei Renckens.

Mevrouw Sickesz knikte gereserveerd.

Even later begon zij tegenover omstanders aan een lange uiteenzetting over kwalen betreffende onder meer de uterus en de uterusmond. Gelukkig werd ik afgeleid door haar advocaten, die mij met klem kwamen verzekeren dat hun cliënt voor een goede, rechtvaardige zaak streed. Zij hadden toch niet enige scepsis in mijn blik gezien?

De vorige ontmoeting tussen mevrouw Sickesz en Renckens had vorig jaar bij de Amsterdamse rechtbank plaatsgevonden. Mevrouw Sickesz, arts in Den Haag, spande toen een zaak aan tegen de Vereniging tegen de Kwakzalverij (VtdK), waarvan Renckens voorzitter is. Mevrouw Sickesz beoefent de zogeheten orthomanuele geneeskunde, een door haarzelf ontwikkelde methode die door de VtdK als kwakzalverij wordt aangemerkt.

Met haar therapie, gebaseerd op het rechtzetten van wervels, zou mevrouw Sickesz niet alleen klachten aan rug en nek bestrijden. „Migraine, maagzweren, cara, de ziekte van Crohn, dat manipuleren we hier achter elkaar weg”, zei ze eens in een interview. Ook menstruatieklachten, suikerziekte, maagpijn, astma, oorsuizingen en nog een aantal kleine en en grote kwalen horen erbij. Zelfs schizofrenie, depressies en autisme zouden via correcties van de wervelkolom bestreden kunnen worden.

Dit werd Renckens en zijn vereniging te bar en hij zette haar als zevende op zijn lijst van „de twintig meest notoire genezers van de twintigste eeuw’’, achter de roemruchte Cornelis Moerman (1) en Het Staphorster Boertje (5), maar vóór Greet Hofmans (15) en Jomanda (16). Mevrouw Sickesz wenste dit niet als een hele eer te beschouwen en eiste rectificatie. De rechtbank stelde haar echter in het ongelijk, waarna ze in beroep ging.

Mevrouw Sickesz is inmiddels 83 jaar, maar aan strijdvaardigheid heeft ze nog niets ingeboet. Streng en voornaam zat zij bij het gerechtshof op de voorste rij toe te luisteren hoe de advocaten hun werk deden. Het was een nogal ingewikkeld juridisch gevecht over de term ‘kwakzalverij’.

Het kwam erop neer dat Renckens met kwakzalverij een vorm van geneeskundige behandeling bedoelt, waarvan het nut niet wetenschappelijk is bewezen. Kwalificaties als ‘kwade trouw’ en ‘oplichterij’ wil hij er niet aan verbinden, het gaat hem niet om intenties, maar pretenties. Maar het woordenboek (Van Dale) geeft wél zulke negatieve connotaties bij het begrip kwakzalverij. Daarom voelt mevrouw Sickesz zich door Renckens in haar reputatie geschaad.

Toen iedereen was uitgepraat, nam mevrouw Sickesz zelf het woord. Ze stapte kordaat op de drie rechters af, wapperend met enkele grote röntgenfoto’s. „Wat wij doen is het herstel van de anatomie”, riep ze uit. „Kunt u zien dat het om dezelfde persoon gaat?”

De rechters keken vaag en zwegen.

„Foto’s van matige kwaliteit”, commentarieerde Renckens. „Zij denkt dat zij wervels corrigeert, maar er is geen enkel bewijs dat zij iets verandert.”

Het hof doet op 24 mei een vermoedelijk allesbehalve nutteloze uitspraak.