MTV raakt zijn videoclips kwijt

Videosite YouTube is uitgegroeid tot hét medium voor nieuwe en bestaande bands en artiesten.

De platenmaatschappijen zijn er blij mee. Nu MTV nog.

Videoclips op YouTube, van boven naar beneden: 3) Een videoantwoord op de oproep van de Red Hot Chili Peppers.

Hun balletvoorstelling voor vier jongens en zes loopbanden leverde het Zweedse bandje OK Go vorige week de eerste YouTube Award op. De inventieve clip bij hun rocknummer Here it goes again werd al ruim 14 miljoen keer op de website bekeken. Singer-songwriter Terranaomi deed het ook niet slecht met haar webcamversie van Say it’s possible: die kreeg een Award en 1,9 miljoen views, oftewel bezoekers.

Niet alleen beginnende bands gebruiken YouTube om een grotere naamsbekendheid te krijgen. De Red Hot Chili Peppers riepen afgelopen maand YouTube-kijkers op hun eigen videoclip bij het nummer Charlie te maken. „Onze platenmaatschappij kiest normaal gesproken altijd de nummers uit die voor een videoclip in aanmerking komen, maar nu willen we zelf graag kiezen”, zegt zanger Anthony Kiedis in een videoclip op YouTube. De zelfgemaakte Charlie-clips verschijnen nu als ‘videoantwoord’ op de clip van Kiedis. De beste inzending wordt uitgeroepen tot officiële Chili Pepper-clip.

Overigens gokt Warner Music, de platenmaatschappij van Red Hot Chili Peppers, niet alleen op de YouTube-inzending. Voor de nieuwe versie van het Chili-liedje Hump da Bump wordt nog een ‘ouderwetse’ videoclip opgenomen, geregisseerd door acteur Chris Rock.

Warner is een van de platenmaatschappijen die in de herfst van 2006 een contentdeal met YouTube sloot. Videoclips van Warner-artiesten (althans, de artiesten die daarvoor toestemming geven) mogen sindsdien op YouTube vertoond worden. Ook Universal en Sony BMG besloten om samen te werken met YouTube en zijn nieuwe eigenaar Google.

De platenmaatschappijen die een deal met YouTube sloten lijken een half jaar na dato geen spijt te hebben. Ulrich Jaerkel is vicepresident van Sony BMG’s Europese afdeling voor digitale ontwikkeling. Zijn platenmaatschappij heeft behalve met YouTube ook videodeals met Amerikaanse internetbedrijven Yahoo, AOL en Google.

„YouTube heeft een enorm aantal geïnteresseerde kijkers. Een clip van Justin Timberlake trekt nu zes miljoen kijkers – dat is meer dan we tot nu toe bereikt hebben met andere samenwerkingen. Daarnaast is het interactieve element belangrijk. YouTube-gebruikers kunnen audiomateriaal van onze artiesten gebruiken in hun zelfgemaakte video’s. Er zijn heel wat aardige variaties op Sexy Back van Justin Timberlake of Hips don’t lie van Shakira.”

Volgens Jaerkel is het publiek dat naar online video kijkt zo groot dat YouTube en de YouTube-achtigen uiteindelijk de traditionele clipzenders op televisie kunnen vervangen. „Dat is geen science fiction meer. In de Verenigde Staten heeft MTV weliswaar nog een groot bereik, maar sites met streaming video, zoals YouTube, AOL en Yahoo worden veel beter bekeken. MTV’s Europe Music Awards trekt een half miljoen kijkers, inclusief alle herhalingen. Ter vergelijking: Yahoo haalt in de Verenigde Staten gemiddeld al 300 miljoen videostreams per maand. Dat zijn indrukwekkende cijfers.”

Over de exacte financiële afspraken wil Jaerkel niet veel kwijt, maar hij is „erg tevreden” over de deal met YouTube: „We hebben een contract op basis van het delen van advertentie-inkomsten die getoond worden bij audio en video’s uit onze stal.” Desondanks controleert Sony BMG nog wel of er illegale video’s van gecontracteerde artiesten op de YouTube-servers rondzwerven. Jaerkel: „Het businessmodel is gebaseerd op de afspraak dat YouTube de rechten van onze artiesten respecteert. Ze hebben een nieuw systeem aangekondigd dat het mogelijk maakt om legale video’s te onderscheiden van illegale content.”

Maar zolang YouTube Flash gebruikt voor de filmpjes, een videoformaat dat geen kopieerbeveiliging biedt, zijn illegale clips nog steeds een ernstig probleem. Viacom, de Amerikaanse eigenaar van onder meer muziekzenders VH1 en MTV, eist een miljard dollar schadevergoeding voor de honderdduizenden gekopieerde videoclips en livefragmenten op YouTube waarvan het copyright bij de muziekzenders ligt.

Volgens Dan Ligtvoet, directeur van MTV-Networks Benelux is de claim van „grote baas” Viacom vooral een manier om nieuwe onderhandelingen met YouTube af te dwingen. „Ik denk dat MTV en YouTube in de toekomst van elkaar afhankelijk zullen zijn. Ze moeten wel samenwerken. MTV zou YouTube en andere online kanalen, zoals MySpace of Hyves, kunnen bedienen van clips en andere content. Net zoals we nu ook al leveren aan de Xbox, de PlayStation of je mobiele telefoon.”

MTV Networks nam onlangs de beslissing om clipzender The Box uit de lucht te halen. Volgens Ligtvoet is het kijken van online muziekvideo zo gewoon geworden dat een aparte clipzender als The Box niet meer nodig is. „Het grote succes van YouTube is voor ons een uitdaging”, erkent Ligtvoet. Desondanks ziet hij een belangrijke rol weggelegd voor zijn muziekzenders TMF en MTV: „We hebben een gidsfunctie. YouTube heeft weliswaar veel aanbod, maar het is erg moeilijk om daar de weg in te vinden. Daar heb je specialisten voor nodig.”

Ligtvoet bevestigt dat zijn tv-zenders TMF en MTV minder videoclips dan voorheen vertonen. „We trekken met een programma als The Osbournes nu eenmaal meer kijkers en adverteerders dan met losse clips.” Toch verzaken de muziekzenders hun muzikale plicht niet, aldus de MTV-directeur: „Dat commentaar krijg ik nog wel eens van mensen die vroeger veel MTV keken. Maar we hebben er inmiddels een hoop digitale zenders bij gekregen die clips voor specifieke doelgroepen tonen. We streamen ook enorm veel clips op tmf.nl en op mtv.nl met MTV Overdrive. Sommige mensen blijken die kanalen niet te kennen, maar eerlijk gezegd: voor dat soort mensen maken we MTV niet.”