‘De dollar en de euro zijn van ons’

De grootste effectenbeurs ter wereld, NYSE Euronext, beleefde vandaag zijn eerste handelsdag. De ambities reiken nu al verder. De beurs van Tokio bijvoorbeeld, of nog een Amerikaanse beurs.

Gebroederlijk stonden ze naast elkaar: twee Amerikanen, een Fransman en een Nederlander, vanochtend bij de openingsceremonie van de grootste effectenbeurs ter wereld: NYSE Euronext.

Maar de vier heren, onder wie oud-voorzitter van Vendex KBB Jan-Michiel Hessels, vormen slechts de toplaag van de nieuwe combinatie. Verderop in het publiek stond de rest van het topmanagement van het kersverse NYSE Euronext. Een bestuurlijk waterhoofd waarin een plaatsje is ingeruimd voor alle 22 mensen die bestuurder of commissaris waren bij een van de twee rechtsvoorgangers. Overigens, bij het nieuwe bedrijf werken 3.600 mensen.

Hessels, die zijn loopbaan bij adviesbureau McKinsey begon, is de eerste president-commissaris van de op Angelsaksische snit gesneden board of directors. Maar de echte grote baas is de Amerikaan John Thain, die al topman was van de New York Stock Exchange (NYSE). De Fransman Jean-François Théodore, tot voor kort bestuursvoorzitter van Euronext, wordt tweede man.

Onder deze top komt nog eens de bestuurslaag met zestien uitvoerende directeuren. Daarin zit ook de Nederlander Joost van der Does de Willebois, tot vandaag financieel besuurder van Euronext. Hij blijft voorzitter en daarmee het gezicht van de Nederlandse afdeling op het Damrak.

De met afstand grootste effectenbeurs ter wereld lijkt daarmee ook de grootste toplaag te hebben. Het is wellicht gerechtvaardigd: het nieuwe bedrijf is de combinatie van ‘Wallstreet’ met de beurzen van Parijs, Amsterdam, Brussel, Lissabon en derivatenbeurs Liffe uit Londen. Het nieuwe ‘platform’ telt bijna 4.500 bedrijven met een notering en een gezamenlijke beurswaarde van 21.500 miljard euro.

De fusie is tot stand gekomen na een heftige consolidatiestrijd die ruim twee jaar heeft geduurd. In december 2004 bracht Deutsche Börse uit Frankfurt een bod uit op de beurs van Londen. Ook Euronext toonde belangstelling voor de London Stock Exchange (LSE), maar tot een tegenbod kwam het nooit. Intussen zetten activistische aandeelhouders Deutsche Börse en Euronext onder druk om onderling te fuseren. Nadat de Amerikaanse schermenbeurs Nasdaq een substantieel belang had verkregen in ‘Londen’, ging ook de grootste aandelenbeurs ter wereld, die van New York, meedoen met de stoelendans. Dat leidde in mei vorig jaar tot een bod van ruim 10 miljard dollar. De top van Euronext kon zich hier snel in vinden, omdat die ermee Deutsche Börse van zich af wist te schudden.

Het gefuseerde beursbedrijf biedt veel mogelijkheden en schaalvoordelen, benadrukten de bestuurders gisteren tijdens een lunch met journalisten. „Wij hebben nu toegang tot de twee grootste capital pools ter wereld: die van de dollar en van de euro”, zei bestuursvoorzitter Thain. Tweede man Théodore verwacht een verlaging van transactiekosten voor beleggers en handelaren. Er is nu nog een opvallend groot verschil tussen de tarieven in New York en in Europa: 10 dollarcent voor de verhandeling van 400 aandelen, tegen 1 euro voor een vergelijkbare transactie bij Euronext.

Met de fusie komt geen einde aan de ambitie verder te groeien. Théodore: „Ik zie de fusie niet als het eind, maar als het begin van een ontwikkeling.” Al eerder heeft Euronext aangegeven dat Deutsche Börse en de beurs van Milaan zich na deze fusie zouden kunnen aansluiten. John Thain noemde gisteren concreet een paar andere gebieden waar NYSE Euronext zou kunnen uitbreiden: „Na het dollar- en eurogebied, is het logisch om naar Azië te kijken.” De beurs van Tokio staat bovenaan zijn verlanglijstje. Daarmee is al een alliantie gesloten. Daarna volgen, wat Thain betreft, India en China. Een, in financiële kringen logische genoemde, inlijving van concurrent Nasdaq is niet aan de orde. Thain: „Zij zijn niet succesvol gebleken.” Wel noemde hij de Amerikaanse derivatenhandel, zoals de goederentermijnmarkten in Chicago, als mogelijke toekomstige partners. Hoewel hij geen overname op korte termijn verwacht, sluit hij niets uit.

De Amerikaan Marshall Carter, achter Hessels deputy chairman, ziet in de ontstane combinatie ook voordelen voor een andere industrie: de luchtvaart. Er zal een hoop meer trans-Atlantisch luchtvervoer plaatsvinden, zegt hij. De bestuursraad zal drie keer per jaar in New York vergaderen – morgen voor het eerst – en drie keer in een ‘Euronext-stad’. Carter: „En we vliegen allemaal eerste klas.”

Eerste profiteur: Air France. Die leverde vandaag een chartertoestel, waarmee een gezelschap van 60 man kort na de feestelijke openingsceremonie van vanochtend in Parijs in allerijl naar New York vloog. Daar hopen zij op tijd te arriveren om vanavond, tien uur Europese tijd, de sluiting van de eerste handelsdag te vieren.