Steun voor vervuiling

Om aan de letter van een Europese richtlijn te voldoen, subsidieert de Nederlandse overheid dieselroetfilters die volgens onderzoek wel eens een schadelijker uitstoot kunnen hebben dan ongefilterde motoren van dieselauto’s. Uit de filters komen waarschijnlijk microscopisch kleine deeltjes die kanker kunnen verwekken en zelfs een effect kunnen hebben op het DNA. Zo dreigt de Europese richtlijn voor luchtkwaliteit, die de gezondheid van Nederlanders moet beschermen, een averechts effect te hebben. Door het aanbrengen van deze filters lopen Nederlandse gebruikers en omwonenden van wegen juist grotere gezondheidsrisico’s.

De richtlijn draagt de Europese overheden op om de uitstoot van kleine stofdeeltjes te beperken. Die hebben een schadelijk effect hebben op onder andere hart en longen, blijkt uit internationaal onderzoek. Vooral het wegverkeer veroorzaakt veel uitstoot. In Nederland liggen bouwprojecten stil zolang het fijne stof een bepaalde norm overschrijdt. Veel stofdeeltjes komen uit het buitenland, het Roergebied bijvoorbeeld.

Om toch aan de Europese normen te voldoen subsidieert de Nederlandse overheid roetfilters op gebruikte dieselauto’s. Deze filters zijn al weinig effectief omdat ze slechts een klein deel van de roetdeeltjes wegvangen. Bovendien produceren de filters door de lage verbrandingstemperatuur schadelijker roetdeeltjes dan het beperkte gedeelte dat ze hebben weggefilterd. Er loopt een nader onderzoek naar de mate van schade door deze half verbrande deeltjes. Sommige automerken, zoals Citroën, raden daarom terecht af dat soort filters op de auto’s aan te brengen. Toch blijft de overheid de filters subsidiëren omdat ze in berekeningen op papier volgens de normen van de Europese Unie – maar niet in werkelijkheid – het fijn stof terugdringen. Dan kunnen bepaalde stopgezette bouwprojecten weer van start gaan.

Roetfilters zijn alleen effectief als ze in de fabriek zijn ingebouwd, want dan worden ze door de motor aangestuurd. Helaas mag de Nederlandse overheid niet als enige in Europa roetfilters op nieuwe dieselauto’s meteen al verplicht stellen. In Europa wordt die verplichting pas in 2011 voor alle auto’s ingevoerd. De overheid procedeert nu voor het Europese Hof tegen de Europese Commissie.

Roetfilters hebben alleen zin als de voordelige effecten ervan zijn bewezen. Dat is niet het geval met de gesubsidieerde dieselroetfilters. Het ministerie van VROM laat er nog onderzoek naar doen. Milieubewuste automobilisten kunnen wegens de waarschijnlijk schadelijke effecten op de volksgezondheid de later aangebrachte roetfilters beter laten verwijderen. Automobilisten en leasebedrijven kunnen nu al nieuwe dieselauto’s kopen die aan de Europese normen van 2011 voldoen en grotendeels schoon zijn. Daarmee bewijzen ze het milieu een dienst. Voorlopig kan de Nederlandse overheid het schadelijke fijn stof proberen terug te dringen en de gezondheid van zijn burgers bevorderen door rekening rijden in te voeren en door beter openbaar vervoer. Het ministerie van VROM hoort niet voor een papieren resultaat met speciale subsidies bij te dragen aan de luchtvervuiling.