Rietkwintet Calefax speelt loepzuiver en gevoelvol

Concert: Calefax. Gehoord: 31/3 De Doelen, Rotterdam.

Prima le parole e poi la musica, (Eerst het woord, dan de muziek) was het devies voor het programma ‘Klinkende Letteren’ van rietkwintet Calefax. Alle gespeelde werken, grotendeels in eigen arrangement, waren gebaseerd op een bestaande tekst of verhaal. Of het nu ging om de streken van Tijl Uilenspiegel bij Strauss, het afscheid van een geliefde bij de jonge Bach, of Italiaanse madrigalen bij Gesualdo – nog altijd de enige componist uit de geschiedenis die zijn eigen vrouw vermoordde.

Het gaat goed met Calefax, dat onlangs een tournee door de VS maakte en binnenkort naar China gaat. Op het podium straalt het ensemble zelfvertrouwen uit, en imponeren de musici met loepzuiver, gevoelvol en virtuoos samenspel.

Van de gespeelde arrangementen was vooral Raaf Hekkema’s bewerking van Gaspard de la nuit van Ravel bijzonder. Grillige arpeggio’s, diffuse ritmes – het moet een tour de force zijn geweest om de tien vingers van de oorspronkelijke pianist over slechts vijf blazers te verdelen. Zeer geslaagd was vooral het derde deel ‘Scarbo’, waar de muziek het meest verhalend is, en Hekkema de karakters van de verschillende instrumenten het best kon uitspelen.

In de madrigalen van Monteverdi en Gesualdo werd de oorspronkelijke tekst wel gemist; de woordschilderende ‘madrigalismen’ verloren veel van hun charme.

Elmer Schönberger schreef voor de gelegenheid een nieuw werk, gebaseerd op het korte verhaal De schaduw van de Italiaan Dino Buzzati, over iemand die in zijn eigen schaduw de dood gaat herkennen. De compositie begint als een sfeervolle afwisseling van ingetogen, koraalachtige muziekfragmenten en citaten uit het verhaal, ingesproken door Schönberger. Muziek en tekst overlappen elkaar steeds meer en de muziek raakt hierbij, ondanks haar bescheidenheid, even echt geagiteerd. Voor de harmonie van het slotkoraal luisterde Schönberger goed naar Debussy en Ravel, ongetwijfeld in de wetenschap dat juist hun akkoorden bij Calefax zo lekker klinken.