President van Oekraïne ontbindt het parlement

De president van Oekraïne, Viktor Joesjtsjenko, heeft gisteren het parlement ontbonden en nieuwe verkiezingen uitgeschreven. Hij maakte zijn beslissing gisteren bekend in een televisietoespraak. In Oekraïne is al maanden sprake van een politieke crisis. De pro-westerse president vecht een machtstrijd uit met het door pro-Russische partijen gedomineerde parlement. Het parlement weigerde gisteren het besluit van de president uit te voeren.

Joesjtsjenko nam zijn beslissing na ruim zeven uur crisisberaad met de fractieleiders. Hij beschuldigde de parlementaire meerderheid onder leiding van de pro-Russische premier Viktor Janoekovitsj ervan haar macht te willen uitbreiden in strijd met de grondwet. „Mijn acties komen voort uit de noodzaak om de soevereiniteit en de territoriale integriteit van de staat te waarborgen”, zei president Joesjtsjenko.

De verkiezingen zullen op 27 mei worden gehouden, aldus het decreet van de president. De minister van Justitie zei in reactie daarop dat het parlement „geen wet uitvoert die tegen de grondwet ingaat”. De politieke medestanders van Joesjtsjenko zeiden eerder op de dag dat dat iedereen die de orders van de president niet volgt, zou worden opgepakt.

Het was gisteren niet geheel duidelijk of dit ook zou gebeuren. Als premier Janoekovitsj meer dan de helft van het parlement achter zich krijgt, kan hij presidentiële veto’s ongedaan maken en wijzigingen aanbrengen in de grondwet.

De strijd tussen de pro-westerse Joesjtsjenko en de pro-Russische premier Janoekovitsj laaide dit weekeinde op, toen tienduizenden aanhangers van beide kanten demonstraties en protestacties organiseerden in het centrum van de hoofdstad Kiev.

Onder leiding van de ‘oranje’ oppositieleidster Joelia Timosjenko riepen ongeveer zeventigduizend pro-westerse Oekraïeners op tot nieuwe verkiezingen. Aanhangers van de premier zetten ondertussen een kamp van tweehonderd tenten op in het park rondom het parlementsgebouw. Zij riepen de president op het parlement juist niet te ontbinden.

Timosjenko dreigde met een herhaling van het massaprotest van 2004, dat leidde tot de Oranje Revolutie. De volksopstand bracht de pro-westerse Joesjtsjenko in het zadel. Maar doordat Joesjtsjenko de daaropvolgende parlementsverkiezingen verloor, moest hij Janoekovitsj accepteren als premier. (AP, Reuters)