Oscars voor journalistiek

Vanavond worden voor het eerst Tegels uitgereikt, nieuwe jaarprijzen voor de journalistiek . „De hoogste waardering voor de beste journalistiek”, aldus de organisatie.

De reclamebranche staat erom bekend zichzelf graag te bekronen met prijzen als de Lampen, Effies, Loekies en Leeuwen. Ook in de journalistiek zijn de prijzen aan een opmars begonnen. Uit een inventarisatie van de Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ) bleek onlangs dat er 73 mediaprijzen zijn, nog afgezien van zeven studentenprijzen.

In deze lijst ontbreekt de Prijs voor de Dagbladjournalistiek, evenals het Gouden Pennetje en de Gouden Tape voor talenten op het gebied van de geschreven en de radio- en tv-journalistiek. Die zijn namelijk opgegaan in nieuwe prijzen, Tegels genaamd, die vanavond voor het eerst worden uitgereikt. De Tegel is genoemd naar het boek Tegels lichten uit 1972, waarin H.J.A. Hofland onder meer de volgzaamheid van de Nederlandse pers ten tijde van de Greet Hofmans-affaire aan de kaak stelt. De Stichting Jaarprijzen voor de Journalistiek, waarin publieke en commerciële omroepen, dagbladpers, vakbond en hoofdredacteuren verenigd zijn, beschouwt de Tegels als de „de hoogste waardering voor de beste journalistiek”.

Volgens Frits van Exter, oud-hoofdredacteur van Trouw en bestuurslid van de Stichting Jaarprijzen voor de Journalistiek, was er nog geen grote prijs voor journalistieke producties. „Er was alleen de prijs voor de Nederlandse Dagbladjournalistiek, maar dat was vaak het vergelijken van appels met peren: daarin werd dan weer een reportage, dan weer onderzoeksjournalistiek onderscheiden. Voor radio- en tv-journalistiek ontbrak überhaupt een prijs.”

Van Exter bracht dit ter sprake in het Genootschap van Hoofdredacteuren in de tijd dat minister Donner kritiek uitte op de pers. „Ik stelde toen voor één keer per jaar een vrolijke avond, een soort Oscaruitreiking voor de journalistiek, te organiseren met de bedoeling ons vak breder over het voetlicht te krijgen. Dat is opgepikt door publieke en commerciële omroepen, de vereniging van dagbladuitgevers, de hoofdredacteuren en de NVJ. De regionale omroepen hebben hun eigen prijzensysteem, maar hopelijk zitten die er volgend jaar ook bij.”

Een jury onder leiding van Felix Rotteberg koos uit 213 inzendingen twaalf journalistieke producties in de sectoren ‘dag- en weekbladen’ en ‘radio en televisie’, die weer zijn onderverdeeld in de categorieën ‘nieuws’ en ‘achtergrond’. Genomineerd zijn onder meer een Nova-reportage over alcoholmisbruik bij kinderen, ‘De AIVD-affaire’ in De Telegraaf, ‘De heilige Ayaan’ van Zembla en ‘de Kippenmoord’ van Gerard van Westerloo in het magazine M van deze krant.

Verder worden vanavond talenten aangewezen in de categorieën ‘radio en tv’ en ‘dag- en weekblad’. Ook wordt de ‘Nieuwsmaker van het jaar 2006’ verkozen, die in 2006 „een zwaar stempel op het nieuws heeft gedrukt”. De prijzen worden uitgereikt in het Muziekgebouw aan ’t IJ door Sacha de Boer en Rick Nieman. De uitreikin, die wordt afgewisseld met een optreden van cabaretier en columnist Vincent Bijlo, is vanavond live te volgen via internet.

De uitreiking van de Tegels valt samen met de jaarlijkse Mediadag. Zoals het publiek afgelopen zaterdag op de Amsterdamse Wallen de peeskamers mocht bekijken, hielden veel mediabedrijven vandaag open huis. Lezers, kijkers en luisteraars konden een kijkje achter de schermen nemen bij de verschillende media en zien wat journalistiek precies inhoudt. Zo mochten zestig Volkskrant-abonnees vandaag bekijken hoe hun krant wordt gemaakt. Lezers van het Dagblad van het Noorden mogen voor één keer zelf hun krant maken. Ook journalistiekopleidingen organiseerden hun eigen activiteiten. Zo was op de Fontys Hogeschool voor Journalistiek (FHJ) in Tilburg een mediadebat en werd op Windesheim in Zwolle gesproken over burgerjournalistiek.

Deze Mediadag, waarvan de prijsuitreiking het sluitstuk vormt, wordt door Van Exter van harte toegejuicht: „Het is goed dat kranten en omroepbedrijven hun lezers en kijkers opzoeken. Op die manier kunnen ze het nog altijd heersende gevoel wegnemen dat alle journalisten links zijn en deel uitmaken van het establishment. Dat mensen doordrongen raken van het doel en de betekenis van de journalistiek, die bijvoorbeeld het functioneren van de AIVD uitzoekt, of het waarom van onze deelname aan de oorlog in Irak of de achtergrond van de zaak-Holleeder.”

De vraag is of zo’n mediadag op z’n plaats is in een tijd van teruglopende oplagecijfers en waarin van omroepen verlangd wordt om programma’s te maken die ‘scoren’. Volgens Van Exter is zo’n dag juist belangrijk. „Zo vraag je aandacht voor het feit dat er in kranten en op televisie nog altijd heel goede journalistiek wordt bedreven. En toon je aan hoe belangrijk relevante journalistiek voor een samenleving is. Dat is een mooi tegenwicht voor alle kommervolle berichten over de beroepsgroep.

„Het is juist prima nu te kijken naar waar het uiteindelijk om gaat: naar dat wat wij vroeger inhoud noemden en tegenwoordig content heet.”

De uitreiking van De Tegel 2006 valt vanavond vanaf 20.30 uur live via internet te volgen op:www.detegel.info

Bekijk alle activiteiten van de mediadag op:www.mediadag.nl

Bekijk een lijst met alle genomineerden op:www.nrc.nl/media