Met acrylverf moet je weten wat je wilt

Fons Haagmans gebruikt veel historische beelden in zijn acrylschilderijen.

Hij exposeert deze maand in het Bonnefantenmuseum in Maastricht.

‘L’Amour fait danser les Ânes’, 1994. Foto Chris Keulen en Peter Cox L'Amour fait danser les Ânes, 1994 werk van Fons Haagmans Foto Peter Cox Cox, Peter

Ze zien er zo simpel uit, de schilderijen van Fons Haagmans (1948). Eén beeld, één onderwerp, dat is alles. De voorstellingen zijn helder, eenvoudig en aangebracht met sjablonen. Maar als je ze van dichtbij bekijkt, als je bijna tegen het verfoppervlak kruipt, zie je dat de schilderijen uit verschillende lagen verf zijn opgebouwd. Soms schemeren de kleuren door de bovenste laag, soms zorgen ze vanuit de diepte voor een grillige structuur. De kleuren zijn smoezelig, industrieel – alsof Haagmans ideeën heeft opgedaan in een oude verffabriek.

Haagmans beeldt spotprent-achtige figuren zoals een ezelman af, maar ook elementen uit de natuur: op zijn tentoonstelling in het Bonnefantenmuseum in Maastricht hangt een schilderij van een met glimstenen vol geplakte boom. Er zijn doeken met brede geschilderde banen als de velden op wapenschilden, en met voorstellingen uit de tarot, zoals de gehangene: een man die ondersteboven aan een been hangt.

Op een ander werk huppelt een ezel met een cape over het doek, terwijl een man in een pij zijn blote kont laat zien. Dit schilderij sluit aan bij een oude middeleeuwse beeldtraditie: de lekker brutale, volkse figuren die we kennen van Brueghels overvolle, moralistische schilderijen. Maar ook de Amerikaanse volkscultuur levert Haagmans inspiratie, blijkens het vierluik Lost Highway, met een rock-’n-roll dansend paar, een cowboy en een bloemmotiefje. Het doek is vernoemd naar de onnavolgbare film van David Lynch. Haagmans vertaalde de geladen sfeer van de film naar een blije stereotypering van de Amerikaan.

Fons Haagmans is geen schilder die veel gereisd heeft. Hij woont in het zuiden des lands, waar zijn vader mijnwerker was. Als klein jongetje raakte Haagmans tijdens een bezoek aan Museum Kröller-Müller als enige uit zijn familie gebiologeerd door kunst. Hij bezocht de academie in Maastricht, waar hij vooral expressionistisch moest schilderen. Dat lag hem niet. Hij verkoos het zakelijke, matglanzende acrylverf boven olieverf. Met acryl, dat snel droogt, moet je weten wat je wilt.

Haagmans meest recente werk gaat meer richting abstractie: ronde, kleurrijke vormen nemen de doeken over. Als een kunstenaar uit de Middeleeuwen die Maria een gouden achtergrond geeft om zo haar heiligheid te benadrukken, plakt Haagmans er stukken gekleurd glas op, en knoeperds van edelstenen. De titels zijn namen: Fatima, Lucio. Het zijn portretten, van vrienden en van bewonderde kunstenaars: in Edvard kun je met wat fantasie de golvende figuur van Edvard Munchs De Schreeuw zien. Het zijn kitscherige werken, maar Haagmans toont er wel mee aan dat hij zich tot de essentie weet te beperken.

Tegelijkertijd houdt hij vast aan wat hij al jaren doet: hij blijft bezig met eenvoudige, figuratieve beelden op een kleurvlak. De tentoonstelling laat zien dat de schilder zich goed voelt in zijn werk. Soms beweegt hij zich richting natuurmotieven, dan schildert hij wat abstract, dan stoft hij weer een Kabbalah-motief van getallenreeksen op een zwart vlak af. Maar zijn heldere beeldtaal in groezelige kleuren staat als een huis.

Tentoonstelling: Fons Haagmans, Lost Highway. Tot en met 6 mei: Bonnefantenmuseum Maastricht, Avenue Céramique 250. Di t/m zo 11-17u. www.bonnefanten.nl