Je bent óf man óf vrouw

Een 60-jarige Nederlander wil als man noch vrouw bij de gemeente ingeschreven staan.

De Hoge Raad oordeelde dat dat niet kan.

De geslachtsaanduiding in de geboorteakte veranderen mag onder bepaalde omstandigheden, maar je móét kiezen tussen m of v. Dat heeft de Hoge Raad vrijdag bepaald in een zaak die was aangespannen door een 60-jarige Nederlander, die zich naar eigen zeggen ‘niet-geseksueerd’ voelt en dus ook niet als man of vrouw wil worden aangeduid.

De persoon in kwestie werd geboren als man en als zodanig ingeschreven in de burgerlijke stand van Enschede. Op zijn 26ste onderging hij een geslachtsveranderende operatie.

In de jaren daarop kwam de tot vrouw getransformeerde man „op grond van langdurige en consistente gevoelens en ervaringen” tot de conclusie man noch vrouw te zijn. Een nieuwe operatie volgde, plus een lange juridische strijd met de gemeente Enschede, om de sekseaanduiding in de geboorteakte te schrappen.

Maar de Hoge Raad oordeelde dat het recht op privéleven van deze persoon niet opweegt tegen het algemeen belang. In de beschikking wordt gewezen op een voorstel uit 1982 om het geslacht in de geboorteakte niet te vermelden. Dat wees de Tweede Kamer toen af, omdat „een dergelijk stelsel alleen maar tot onzekerheid zal leiden”.

Volgens Justus Eisfeld, voorzitter van belangengroep TransGender Europe is er onder transseksuelen regelmatig discussie over de ‘binaire’ sekseaanduiding. „Sinds de afschaffing van de dienstplicht is er geen juridisch verschil meer tussen man en vrouw. Ik steun de strijd die deze persoon voert volledig.” Eisfeld wijst op een rapport van de Rutgers Nisso Groep uit 2006, waaruit blijkt dat circa 5 procent van de Nederlanders zich evenveel man als vrouw voelt. „Dat is dus nog best een grote groep.”

RozeLinks, de werkgroep voor seksuele diversiteit van GroenLinks, pleitte er vorig jaar voor op formulieren van de partij de keuze m/v uit te breiden met ‘anders, namelijk…’ en ‘wil niet zeggen’, dan wel af te schaffen. „Registratie van huidskleur zou onmiddellijk de verdenking van discriminatie oproepen. Waarom wordt iemands geslacht dan nog wel steeds systematisch geregistreerd?”

De ChristenUnie ziet geen reden om de wetgeving aan te passen. „We kunnen ons niet voorstellen dat veel mensen met dit probleem worstelen. De mens is als man of vrouw gemaakt en dat bepaalt mede iemands identiteit. Daarom is vermelding van belang”, zegt een woordvoerder.

Mogelijk gaat de ‘niet-geseksueerde’ in beroep bij het Europese Hof voor de Rechten van de Mens.