Hoestdrank halen wordt een dagje uit

De Nederlandse internetapotheek DocMorris breekt de Duitse apothekersmarkt open.

In Hamburg openden gisteren drie nieuwe filialen.

Het groene kruis van de DocMorris-apotheek steekt fel af tegen de grauwe uithangborden van de andere panden in de winkelstraat van het Zuid-Duitse stadje Sankt Wendel. De eerste vestiging van de Nederlands-Duitse internetapotheek DocMorris staat vol klanten, die worden geholpen door drie vrouwen in witte jassen. In de apotheek van concurrent Wendalinus, vijf panden verderop, is niemand. De verklaring volgens DocMorris-apotheker Antoinette Angel: „Onze receptvrije artikelen zijn dertig procent goedkoper dan bij de gewone apotheken.”

De formule van DocMorris lijkt een succes. In het in de deelstaat Saarland gelegen Sankt Wendel moest Angel sinds de DocMorris-doop begin januari dit jaar zeven extra werknemers aannemen om de drukte aan te kunnen. De eerste maand trok haar winkel vier keer zo veel klanten, de laatste weken is dat aantal drie keer zo veel als normaal. „En dat is niet alleen de tijd van het jaar”, zegt Angel. Haar klanten komen uit heel Saarland. „Sommigen maken er zelfs een heel dagje uit van.”

Na de apotheek van Angel volgden in drie maanden al negen andere DocMorris-apotheken. Gisteren kwamen daar in Hamburg in één keer drie filialen bij. De doelstelling van bestuursvoorzitter Ralf Däinghaus is binnen drie tot vijf jaar zo’n 500 DocMorris-apotheken verspreid over Duitsland te hebben.

De Nederlandse apotheker Jacques Waterval richtte in 1999 samen met de huidige eigenaar Däinghaus DocMorris op. ‘Doc’ vanwege de medische klank, ‘Morris’ naar de naam van de oude auto van Watervals vader, een Austin Morris. De formule slaat sinds 2004 aan in Duitsland.

De in Heerlen gevestigde organisatie begon als internetapotheek, waarbij klanten online hun bestelling plaatsen en het recept van hun arts faxen of opsturen. De medicijnen worden per koerier thuis afgeleverd. Voor Duitsers is dat voordelig, want DocMorris hanteert de Nederlandse prijzen, die tot 40 procent lager liggen dan de Duitse. DocMorris is daarom in Nederland gevestigd, maar richt zich alleen op de Duitse markt, waar het in 2006 een omzet van ruim 178 miljoen euro behaalde. Daarmee is het bedrijf naar eigen zeggen Europa’s grootste internetapotheek.

Maar DocMorris wilde meer zijn dan alleen een verzendapotheek. De eerste poging daartoe mislukte. In juli 2006 opende het bedrijf een eigen apotheek in het Zuid-Duitse Saarbrücken, die na korte tijd zijn deuren weer moest sluiten. Volgens de Duitse wet mogen apotheken niet in handen zijn van organisaties met een winstoogmerk. Rechtszaak na rechtszaak volgde, waarin DocMorris een beroep deed op het Europese recht op vrije vestiging van bedrijven.

Maar de deuren bleven dicht. Tot DocMorris begin dit jaar alsnog een manier vond om in het Duitse straatbeeld terecht te komen, door een licentieverdrag af te sluiten met apothekers. Die blijven officieel eigenaar van hun zaak, maar kunnen wel de DocMorris-formule voeren. De apotheek in Sankt Wendel blijft dus eigendom van Angel, maar verkoopt keelpastilles en pijnstillers met het DocMorris-logo. Ook de medicijnen waarvoor klanten een recept moeten overleggen, bestelt Angel voordelig in Nederland.

De Duitse wet brengt echter ook in de nieuwe constructie een nadeel met zich mee. Voor receptmedicijnen betalen klanten in de winkel nog steeds meer dan wanneer ze die op internet bij DocMorris bestellen. De prijzen voor medicatie waarvoor een recept nodig is, moeten in Duitsland namelijk tegen uniforme prijzen worden verkocht. De klanten kunnen daarom alleen de receptvrije artikelen voor de lagere Nederlandse prijzen kopen.

De prijsconcurrentie is beperkt, maar roept toch onrust op bij de gevestigde apotheken. Drogisterijen zoals Nederland heeft, kent Duitsland niet. Receptvrije producten zoals hoestdrank en paracetamol zijn alleen bij de apotheek verkrijgbaar en vormen een belangrijk deel van de omzet. In Sankt Wendel stuurden de zes overige apotheken na de heropening van Angels pand een nieuwsbrief rond. „Maak u geen zorgen over DocMorris! Wij blijven u gewoon helpen.”

Abda, het landelijke apothekersverband in Duitsland, staat ook kritisch tegenover de nieuwkomer. Tegelijk met de opening van de eerste partnerapotheek verstuurde de organisatie een persbericht waarin stond dat DocMorris blijkbaar een andere inkomstenbron zocht, omdat de internetapotheek niet scoorde zoals verwacht.

Ondanks de algemene kritische houding zien veel apotheken samenwerking met DocMorris wel zitten. Volgens Däinghaus hebben inmiddels 400 apothekers interesse getoond voor het concept. Die vernieuwing op de Duitse apothekersmarkt is meer dan welkom, aldus Angel. „Veel apothekers zijn kortzichtig en ouderwets. Het is tijd voor een nieuwe generatie, die de nadruk legt op ondernemen.”