deze week ook uit op dvd

SURPLUS

Regie: Erik Gandini,Zweden, Filmfreak/IDFA Delicatessen (2003)

De documentaire Surplus, Zilveren Wolf-winnaar op IDFA, leunt zwaar op de denkbeelden van de Amerikaanse publicist John Zerzan. In Surplus worden beelden van verkeerscentra, vuilstortplaatsen, productiehallen en reclame-uitingen afgewisseld met plaatsen waar de tredmolen van het maken, verbruiken en wegwerpen nog niet overheerst. Op Cuba, bijvoorbeeld, en op een scheepswerf in India.

Surplus vangt aan met beelden van de demonstraties en vechtpartijen tijdens de top in Genua in 2001. Zerzan verklaart dat hij de noodzakelijke vernielingen aan bankkantoren en andere objecten van het grootkapitaal niet als geweld beschouwt. In zijn visie oefent juist het internationale bedrijfsleven terreur uit, door de overproductie en het beperken van de keuzevrijheid van de consument tot de merken A, B en C.

Het eindresultaat is echter een lang uitgesponnen videoclip die zijn – op zichzelf belangrijke – boodschap er te eenduidig en apodictisch inramt.

MARIE ANTOINETTE

Regie: Sofia Coppola. Met: Kirsten Dunst. VS, A-Film (2006)

Sofia Coppola heeft zich Marie Antoinette toegeëigend als was het een van de Amerikaanse pubermeisjes die ze portretteerde in haar debuutfilm, The virgin suicides uit 2000.

Een van de virgins van toen werd vertolkt door Kirsten Dunst en zij speelt nu de Oostenrijkse prinses die de laatste koningin van Frankrijk was, voordat de guillotine in 1789 een eind maakte aan haar leven en het Ancien Régime. Maar Coppola’s Marie Antoinette is niet hautain en kil, deze giechelt en bloost en bovenal glimlacht ze.

Coppola heeft de achttiende eeuw verrijkt met de New Wave-light van Bow Wow Wow en The Cure, net zoals Baz Luhrmann dat met de films Romeo+Juliet en Moulin rouge deed. Koetsen rijden denderend langs de monumentale paleizen op de tonen van Adam and the Ants, Kings of the wild frontier.

OBER

Regie: Alex van Warmerdam. Met: Van Warmerdam, Ariane Schlüter. Nederland, A-Film (2006)

Het is moeilijk kiezen als je wilt zeggen wat het beste is van Ober. De dialogen? Briljant. De situaties misschien? Het lullige restaurant, waar ober Edgar zijn collega-ober Walter meestal op de wc vindt, waar zijn minnares doet alsof ze een klant is („krijg ik nog aandacht?”) en waar de lastige zakenlui gruwelijk misbruik maken van Edgars serviele positie. Van Warmerdam zoekt meestal bekende, kleinburgerlijke situaties waarin veilige (gezags)verhoudingen drastisch verstoord worden. Is het beeld dan het beste wat Ober te bieden heeft?

Van Warmerdam heeft een meesterlijk gevoel voor de werking van het totaalshot. Als het moeilijk is aan te geven wat er zo goed is aan Ober, dan is het omdat de film helemaal geslaagd is en dan nog een beetje extra.

HAPPY FEET

Regie: George Miller. Met de stemmen van: Elijah Wood, Robin Williams. VS, Warner (2006)

De animatiefilm Happy feet, waarin een pinguïn swingend over Antarctica trekt, versloeg in Amerika wekenlang James Bond aan de kassa. Het is de eerste met de computer geanimeerde film van Babe-regisseur George Miller. De pinguïns Norma Jean (Nicole Kidman als Marilyn Monroe) en Memphis (Hugh Jackman als Elvis) krijgen een baby.

Maar deze Mumble is een beetje een raar kind. In plaats van de sterren van de hemel te zingen, zoals de meeste keizerpinguïns, krast hij als een valse kraai. Het eigenaardige pinguïnjong Mumble redt uiteindelijk de dieren in de Zuidpool van de aliens die het gebied plunderen. Toch is het aanstekelijke Happy feet geen zedenpreek geworden.

Met medewerking van Tom Rooduijn, Bas Blokker en André Waardenburg.

Lees de volledige recensies op www.nrc.nl/kunst/film