Beat the CO monster? 2

De kop boven dit stukje is ontleend aan een spel dat op de website staat van de Europese Groenen. Kooldioxide zit tegenwoordig in de beklaagdenbank, door toedoen van de klimaatdiscussie. De stijgende temperatuur zou te wijten zijn aan de massa’s kooldioxide die verkeer en industrie uitbraken.

Maar je kunt ook van kooldioxide leren houden. Bij elke uitademing geef je dat gas, dat leven schept, terug aan moeder aarde. Wanneer ik hardloop in het bos adem ik veel meer kooldioxide uit dan normaal. Toch voel ik me daar niet schuldig onder. Nee, ik fluister de dennen, berken en eiken soms zelfs toe: „Nou, maak er maar wat van!”

Planten zetten immers kooldioxide en water onder invloed van zonlicht om in zuurstof en suikers. Dit proces – de fotosynthese – is de basis voor vrijwel al het leven. We eten – direct of indirect via dieren – uiteindelijk planten en hebben hun zuurstof nodig voor de verbranding van ons voedsel. Zeggen dat kooldioxide slecht is voor het milieu slaat dus nergens op: ons leven is helemaal niet mogelijk zonder kooldioxide.

De lucht is nu veel schoner

De Nederlandse lucht is al vanaf 1960 veel schoner aan het worden. Onderstaand staatje gaat slechts terug tot 1990, terwijl daarvoor al veel winst werd geboekt. Zo is de uitstoot van zwaveldioxide – lange tijd luchtverontreiniging nummer 1 - vanaf 1970 met wel 90 procent verminderd. CFK’s en methaan zijn sterk aan het afnemen en dat zijn veel krachtiger broeikasgassen dan kooldioxide (de hoeveelheid CO2 die de mens produceert is overigens maar 4 procent van wat de natuur uitbraakt).

Das en scholekster profiteren

Kooldioxide is eigenlijk een soort meststof voor planten, net als stikstof en fosfaat. Daar werd lange tijd ook alleen negatief over bericht qua effect op natuur, maar het kan verkeren. Zo blijkt de das, jarenlang troetelkind van de natuurbescherming, vooral goed te gedijen bij bemeste graslandjes, met veel regenwormen. En de recente afname van de scholekster in de Waddenzee wordt deels gewijd aan effectieve milieumaatregelen. Doordat minder fosfaten in het water terechtkomen, is de groei van plantaardig plankton afgenomen, voedsel voor de schelpdieren waar de scholekster weer van leeft. Een schoon milieu is dan ook een mythe, het is allemaal een kwestie van normstelling: wat vinden we genoeg, wat te veel en wat te weinig?

Groei

De concentratie CO2 in de lucht is toegenomen van 320 ppm (part per million) rond 1950 naar 377 ppm nu. Daardoor is de plantaardige productie met 20 procent gestegen. Niet alleen de belangrijke voedselgewassen profiteren daarvan – denk aan rijst in ontwikkelingslanden! -, maar ook de bomen. Niet voor niets floreert het Nederlandse bos de laatste decennia, zowel qua oppervlakte, samenstelling, bijgroei en variatie aan bijvoorbeeld vogelsoorten. Conclusie: schroom vooral niet uit te ademen!

Kor Goutbeek