‘Kinderen zijn vol duistere gedachten’

Marjolein Hof heeft met haar boek ‘Een kleine kans’ de Gouden Uil gewonnen. ‘Zonder humor gaat het niet.’

Kinderen hebben vaak een gevoel van onmacht, zegt schrijfster Marjolijn Hof door de telefoon: „Dat herinner ik me ook van mijn eigen kindertijd. Volwassenen namen beslissingen die mij als kind raakten, terwijl ik helemaal geen greep had op de volwassen wereld.”

De onmacht was het uitgangspunt voor haar roman Een kleine kans, die dit weekeinde werd bekroond met de Gouden Uil voor het beste jeugdboek. In dit boek voelt het meisje Kiek zich machteloos als haar vader voor enkele maanden gaat werken in een ver en gevaarlijk land. Met magisch denken en doen tracht Kiek het lot zo te sturen dat haar vader veilig thuiskomt. Volgens Kiek is er slechts een ‘kleine kans’ is dat een meisje én een dode hond én een dode muis én een dode vader heeft – en vervolgens handelt ze naar die gedachte.

„Het idee van die ‘kleine kans’ had ik al bij aanvang, maar de wijze waarop bijvoorbeeld de muizen sterven kwam pas bij het schrijven voort uit het personage”, vertelt Hof (1956). Het boek drijft namelijk op de psychologische ontwikkeling van de hoofdpersoon, een stuurs buitenbeetje dat door haar duistere gedachten op sleeptouw wordt genomen. „Alle kinderen hebben duistere gedachten, meer dan in de gebruikelijke positieve beeldvorming naar voren komt.”

Kiek gaat daarin alleen verder dan andere kinderen. Op een gegeven moment houdt ze zelfs haar hond boven de reling van een spoorbrug. Schrok Hof van de wreedheid van haar personage? „Nee hoor, ik kende haar al natuurlijk. Als schrijver ben je de regisseur van het personage, niet het slachtoffer. De lezer vraagt zich af of Kiek de hond echt doodt. Dat geeft suspense.”

Ondanks de zwaarte van het onderwerp heeft het boek iets onmiskenbaar lichts. De redeneringen van Kiek zijn in hun absurdisme humoristisch. Net als de bezoekjes aan de dierenwinkel, waar Kiek de muizen haalt voor haar experiment. „Zonder humor gaat het niet”, zegt Hof. Ze kan zich dan ook voorstellen dat de humor in haar werk een grotere rol gaat spelen: „Dat ik een keer een vrolijk kolderboek schrijf.”

Die kwalificatie slaat overigens niet op de net verschenen opvolger. „Oversteken is een boek dat weer is gebaseerd op de psychologie van het personage.” En weer geschreven in een sobere stijl waarbij de lezer veel tussen de regels moet ontdekken. „Zo schrijf ik, ik kan niet anders.” Zit Hof daardoor niet vast aan het personage van de observerende buitenstaander? „Dat hoop ik niet, maar een boek à la Harry Potter zal ik inderdaad niet snel schrijven.”

Marjolijn Hof, ‘Een kleine kans’, Querido, 9+, 12,95 euro