In de krochten van de beeldbuisdemocratie

Ach, Hilbrand Nawijn.

Als minister werd hij weggehoond door de Tweede Kamer. Toen hij zich opwierp als erfgenaam van Pim, stuurden de kiezers hem naar huis. Maar met zijn Kabouter-Plopvertolking van de Macarena stoomt hij door naar de volgende ronde van So you wanna be a Popstar. Dankzij de beeldbuisdemocratie van SBS 6.

Kijkers stemmen massaal op Hilbrand, juichte presentator Gerard Joling. Terwijl het raadslid uit Zoetermeer er nu wel in slaagde zenuwen en blaas in bedwang te houden. „Ik schaam me helemaal nergens voor”, zei hij in de uitzending. Hij wordt niet belemmerd door enige gêne, beaamde zijn vrouw. Om daar bedachtzaam aan toe te voegen: „Hilbrand is zichzelf, denk ik.”

Onuitroeibare televisieterreur: talentenjachten voor wannabe sterren. Elk weekend te zien. Campingkaraoke bij SBS 6, de vijfde editie van Dancing with the stars bij RTL 4 en vanavond Just the Two of Us bij Tien. Terwijl werkloze soapies, presentatoren en een dolende dichter hun marktwaarde proberen te verhogen, stemmen nog steeds meer dan een miljoen kijkers af op de uitgemolken marketingglitter. Uit leedvermaak, vertellen fans, en bij wijze van gezelschapsspel. Want sms’ende en bellende kijkers hebben het laatste woord. En zo komt het dat deelnemers die door de jury steevast worden afgeserveerd als ‘Titanic’ (AVRO-presentatrice Nelleke van der Krogt ) toch elke keer weer de showtrap afstrompelen.

Het spektakel zit gelikt in elkaar. De karaokezangers worden begeleid door sterke tweede stemmen en allemaal worden ze warm onthaald door de presentatoren Joling en Nance die, hi hi, ‘vibrato’ met ‘vibrator’ verwart. Zulke platte humor hoor je niet bij Dancing with the stars – al heeft Ron Brandsteder ook begrepen dat een toespelinkje op de kunstborsten van ex-GTSTster Aukje van Ginneken scoort. En alsof dat niet afgezaagd genoeg is: enkele deelnemers zijn oude bekenden. Ex-soapie Geert Hoes, amper bekomen van zijn verloren ijsdansfinale, staat weer te zingen. En Martijn Krabbé, presentator op het RTL-ijs, zwiert nu over de dansvloer in afwachting van het oordeel van, ja hoor, een jurylid dat ijsdanste.

Zo wordt het nooit spannend.

Tot de sing off bij SBS 6.

Daarin moesten de twee verliezers die vrijdag door de kijkers waren weggestemd het zaterdagavond live tegen elkaar opnemen. Een poezelig ex-soapie uit ONM zong de Spice Girls en Jochem van Gelder moest met zijn Zwitsalkoppie de Spin Doctors evenaren.

Wat bleek?

Alleen presentatoren, juryleden en zangcoaches droegen een fris tenue. Alle kandidaten hadden zich in dezelfde pakjes gehesen als „gisteravond” zei Gerard Joling. En niet alleen de kandidaten. Ook hun fans. Drie zoontjes-Van Gelder – met levensgrote papstarborden – droegen precies dezelfde polo’s als de avond ervoor. Sterker: ze zaten 24 uur later in dezelfde kleren op dezelfde plaatsen tussen hetzelfde publiek dat ook hetzelfde gekleed ging als vrijdag. Net als de fans van de tegenstander.

Hoe kan dat? Hoe live is live?

Het zal toch niet dat de live show van zaterdagavond al op vrijdagavond is opgenomen? Zo ja: hoe zit het met de interactieve kijkers die zaterdagavond reageren in de veronderstelling dat hun duurbetaalde stem live de uitslag bepaalt? Want natuurlijk bellen zij als Nance kwaakt bij „deze wel heel unieke fifty fifty stand” nog snel te sms’en. En hoe oprecht zijn dan de reacties van winnaar Jochem en de verliezende Monique?

Nee, ophouden nu. Dit zijn de krochten van de beeldbuisdemocratie. Zo’n complot kan eenvoudigweg niet waar zijn. Toch?

Reageer op deze column via www.nrc.nl/ogen