Achterstallig onderhoud rechtbank in Osdorp

De beveiligde bunker van de Amsterdamse rechtbank voldoet bouwkundig niet meer en is toe aan grondige renovatie. Justitie wil voor risicoprocessen, zoals tegen Holleeder, op korte termijn uitwijken naar het al jaren leegstaande rechtbankcomplex in Zeist, waar het Schotse Lockerbie-proces heeft plaats gevonden. De Amsterdamse bunker in Osdorp moet in die periode ingrijpend worden gerenoveerd.

Een woordvoerder van het landelijk parket van het Openbaar Ministerie (OM) bevestigt dat de bunker in Amsterdam-Osdorp al tien jaar een tijdelijke noodvoorziening is die ingrijpend verbouwd moet worden. Het is niet bekend of bij modernisering van de Amsterdamse vestiging een aanslag als vanochtend voorkomen had kunnen worden. Inmiddels is, op last van de Amsterdamse hoofdofficier van justitie. L. de Wit besloten om de zitting voort te zetten in het paleis van justitie aan de Parnassusweg.

Ook de extra beveiligde bunker in Rotterdam voldoet in de praktijk onvoldoende om dit soort megaprocessen in te houden. Beide gebouwen zijn te klein voor het grote aantal betrokkenen bij dergelijke strafzittingen. Zo moest in Rotterdam, tijdens een zitting tegen een Joegoslavische crimineel, een groot aantal straten worden afgezet en werd de metro omgelegd.

Justitie heeft sinds begin dit jaar meer bevoegdheden als het gaat om het voorkomen van terroristische aanslagen. Zo is het in een aangewezen gebied nu gemakkelijker om personen te fouilleren of auto’s te doorzoeken, ook als er geen concrete verdenking is van criminele handelingen. Volgens de woordvoerder van het landelijk parket is er vanacht geen gebruik gemaakt van die mogelijkheden.

Sinds begin jaren negentig staat de beveiliging van rechtbanken ter discussie. Dat heeft er in de praktijk toe geleid dat het nauwelijks meer mogelijk is om binnen te komen zonder een detectiepoortje te passeren. Directe aanleiding daarvoor was ‘zwarte woensdag’ in januari 2003, zoals het in justitiejargon heet. Een 20-jarige Albanees gijzelde korte tijd een officier van justitie in het gebouw van het gerechtshof in Arnhem en werd vervolgens door de politie doodgeschoten. Hij bleek over een pistool te beschikken dat tijdens zijn transport niet was opgemerkt. In Assen probeerde op diezelfde dag een 45-jarige man voor het oog van de rechtbank zijn keel door te snijden. Ook hij wist het wapen binnen te smokkelen.

Uit inventarisatie door de Raad voor de Rechtspraak bleek vervolgens dat het daarbij niet om incidenten ging. Zo werden in 2003 kogels in een toilet gevonden en scheermesjes bij een met hiv-besmette gedetineerde. Ook kwamen er twee bommeldingen binnen en werd een gewapende bezoeker gearresteerd.

Recent bleek dat in 2006 bij de 25 rechtbanken en gerechtshoven ruim 27.000 wapens en verboden spullen zijn onderschept, vooral zakmessen en schroevendraaiers. Het is voor het eerst dat een rechtbankgebouw doelwit is van een aanslag, aldus een woordvoerder van de Raad voor de Rechtspraak.