Europa dreigt met sancties tegen Teheran

De Europese Unie dreigt met „passende maatregelen” als Iran de vijftien vorige week gevangen genomen Britse marinemensen niet onmiddellijk en onvoorwaardelijk vrijlaat.

Dat staat in een verklaring van de ministers van Buitenlandse Zaken van de 27 lidstaten van de EU die gisteren en vandaag in Bremen bijeenzijn. Welke maatregelen worden overwogen lieten zij gisteren zorgvuldig in het midden.

Groot-Brittannië had om een uitspraak van de Unie gevraagd. In de verklaring van de ministers wordt de gevangenneming „betreurd” en onvoorwaardelijke steun aan Londen uitgesproken. Eergisteren sprak de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties zijn „ernstige bezorgdheid” uit. Toen verzette vooral Rusland zich tegen een krachtiger formulering uit vrees voor escalatie. Door te dreigen met maatregelen gaat de EU wel verder dan de Veiligheidsraad.

Deze aanpak vergt subtiel opereren, omdat Iran ook al sancties van de VN te wachten staan in verband met de controverse over zijn omstreden atoomprogramma. De EU wil voorkomen dat beide kwesties door elkaar heen gaan lopen.

De Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken, Maxime Verhagen, betitelde de gevangenneming als „staatsterrorisme”. Volgens hem moet bij sancties in eerste instantie gedacht worden aan het beperken van visa. Verschillende EU-landen, waaronder huidig voorzitter Duitsland, hebben nauwe economische relaties met Iran. Door Londen is gisteren niet gevraagd om boycotmaatregelen.

In hun verklaring scharen de EU-ministers zich volledig achter de Britse lezing, dat de marinemensen zich in Iraakse wateren bevonden en niet in de territoriale wateren van Iran, zoals Teheran beweert. De ook in Bremen aanwezige EU-buitenlandcoördinator Javier Solana beklemtoonde dat het niet gaat om een conflict tussen Iran en Groot-Brittannië. Een zaak die de burgers van één EU-land treft, treft de hele EU, zei hij.

De Britse premier Tony Blair zei gisteren in Londen dat er slechts één mogelijke oplossing is en dat is vrijlating. Hij uitte felle kritiek op de publiciteit die Teheran gisteren zocht met nieuwe tv-beelden van de gevangen Britten. Ook gaf Iran een derde brief vrij, nu van de enige vrouwelijke gedetineerde.