Rel bij VN om een kapotte stoel

Zelden heeft een president zo hard voor een kapotte stoel gevochten als de Zwitserse Micheline Calmy-Rey. Haar tegenstanders waren formidabel: de Verenigde Naties, de VS, China, Frankrijk, Rusland en Groot-Brittannië. Hun vertegenwoordigers worden nu elke dag, als ze langs het Place des Nations in Genève naar hun werk rijden, herinnerd aan hun nederlaag.

Want op dit plein, bij de ingang van het VN-hoofdkwartier, staat sinds kort weer een gigantische stoel op drie poten. De vierde poot is een stompje. Dit gevaarte van larikshout, twaalf meter hoog en gemaakt door de Geneefse kunstenaar Daniel Berset, is een monument voor de slachtoffers van landmijnen. In 1997 werd Broken Chair voor drie maanden neergezet. In dat jaar tekenden enkele landen de Conventie van Ottawa tegen landmijnen.

De stoel blééf. Steeds meer landen sloten zich aan bij de Conventie, waarmee hij een aanklacht werd tegen de slinkende groep níet-ondertekenaars – waaronder de vijf grootmachten. Ook demonstreerden Koerden, Bosniërs en Falun Gong altijd hier. Zo werd Broken Chair tevens symbool voor vrijheidsstrijders, minderheden en grootmachthaters. „Waar begint de protestmars?” „Bij de Stoel.”

Hij werd een van de meest gefotografeerde monumenten van Genève. Er zijn ansichten van. Hij staat zelfs op het plaatselijke Monopoly-spel.

In 2005 werd het plein gerenoveerd. De stoel werd geëvacueerd. De vijf landen roken hun kans. De VN deden, ook namens hen, het woord bij de Zwitsers. VN’ers vreesden dat toeristen de stoel associeerden met alles wat mis was bij de VN: olie-voor-voedselschandaal, onmacht in Rwanda, seksschandalen met blauwhelmen. Ook belemmerde die driepoot het zicht op de rij met 192 vlaggen.

Normaal doet president Calmy-Rey – tevens minister van Buitenlandse Zaken – alles om de VN te plezieren: hoe meer VN-vergaderingen in Genève hoe beter voor de middenstand en voor het vreedzame imago dat de stad bijna agressief promoot. Maar ditmaal gaf zij geen krimp. Dus laatst, toen de renovaties klaar waren, was Broken Chair op een ochtend opeens terug. Gisteren kwam de president helemaal uit Bern voor de openingsceremonie. De stoel is nu ook háár symbool.