PvdA raakt vervreemd van achterban

De PvdA is in een „buitengewoon onaangename spagaat” terechtgekomen tussen de linkerkant en het midden van de politiek. Kiezers raken daardoor in hoog tempo vervreemd van de partij.

Dat is de conclusie van de artikelenbundel Verloren slag, vandaag gepubliceerd door het wetenschappelijk bureau van de PvdA, de Wiardi Beckman Stichting (WBS). Naar het boek, waarvan alle betrokkenen wisten dat het harde kritiek zou bevatten, is intern met spanning uitgekeken.

Volgens auteurs Frans Becker en René Cuperus verliep de campagne voor de jongste Kamerverkiezingen „heel slecht”. De PvdA bood „weinig weerwerk” en leed onder „veel blunders en een partijleider uit vorm”. De WBS noemt het verlies „schokkend”, omdat de PvdA oppositie voerde tegen een impopulair kabinet.

Partijvoorzitter Michiel van Hulten noemde het boek vanmorgen „een pittige analyse, die een fair beeld schetst van wat er mis is gegaan”. Van Hulten betrekt het boek bij een interne evaluatie van de campagne, die onder leiding van de Tilburgse burgemeester Vreeman gaande is.

De WBS-medewerkers schrijven dat de electorale positie van de PvdA „instabiel en kwetsbaar” is geworden. Politicoloog Philip van Praag meent dat de PvdA het verlies aan de SP voor een groot deel aan zichzelf te wijten heeft. „Het lerend vermogen van de partij, die al sinds 1994 bezig is haar campagne te professionaliseren, is bedroevend laag”, aldus Van Praag.

De achterban van de partij is volgens hem verdeeld geraakt tussen hoger en lager opgeleid, traditioneel en vooruitgangsgezind, optimisten en pessimisten. Het gevaar is dat de PvdA straks voor iedereen in zekere mate onaantrekkelijk is: de PvdA is voor sommigen niet veranderingsgezind genoeg, terwijl anderen de partij niet conservatief genoeg vinden.

Volgens de WBS is er een „herbezinning nodig op de moderniserings- en hervormingskoers” van de PvdA. De partij moet de organisatie verbeteren om beter te weten wat er speelt in de samenleving.