Heilloze hulpmiddelen vol magnetisme en drukpunten

Vibraties, drukpunten en magnetisme. Hulpmiddelen tot heilzaamheid gebaseerd op hoop en bijgeloof vinden gretig aftrek. Dat zij enig effect sorteren is nooit bewezen.

De Spider spande de kroon. Maar het elektrische hoofdmassageapparaat ís ook een spinvormige kroon. Acht dunne metalen poten moet je op je hoofd drukken. Dan aanklikken en het motortje in het blauwe spinnenlichaam trilt weldadige vibraties door je hoofd.

De bijsluiter belooft massage van de hoofdhuid, stimulering van de bloedcirculatie, verlichting van pijn, verlossing van spanning en druk, ontspanning van overbelaste spieren.

Ontspanning geeft het wel, bij collega’s. Wie de trillende Spider zelf op zijn hoofd heeft, ervaart al snel het enigszins dizzy gevoel dat ontstaat als je te lang met een klopboor in beton boort.

De Spider belandde op de hoek van het bureau waar de op het eerste gezicht nutteloze medisch hulpmiddelen zich ophopen.

Over het spinvormig hoofdmassageapparaat is in de medisch-wetenschappelijke literatuur niets te vinden. Het kan zijn dat er mensen beter van worden, maar niet zeker is dat dit de gebruikers zijn. Voorlopige uitslag van het experiment ter redactie is dat toeschouwers, verkopers en fabrikant een grotere kans op een prettig gevoel hebben.

Op het bureau lagen al de drukacupunctuurbandjes die bescherming beloven tegen zee- en bewegingsziekten in auto en vliegtuig. Daarnaar is wel onderzoek gedaan. Gunstig voor de Acustrap-armbandjes was het onderzoek waaruit blijkt dat er tijdens het dragen ervan minder darmbewegingen optreden die er zijn tijdens wagenziekte. Maar bij onderzoek naar in het laboratorium opgewekte bewegingsziekte, lieten de armbandjes geen enkel effect zien. De ANWB verkoopt de Acustrap niettemin voor 5,95 euro in haar reiswinkels. Niet-leden zijn 2 euro meer kwijt voor dit kwakzalverproduct.

Op de website gezondheidsplein.nl schrijven ‘gebruikers’ gunstig én ongunstig over de bandjes. Een veel goedkopere tip tegen reisziekte komt daar van ‘Helen’: „Ik heb altijd profijt gehad van een watje. Je moet het watje in je oor doen aan de kant waarmee je niet schrijft. Dus linkshandigen doen het watje rechts en andersom.” En een andere gebruikster schrijft erbij: „Andersom werkt het dus niet.”

De Acustrap zou werken doordat een hardplastic rondje op het klittenband tegen het Neiguan-acupunctuurpunt wordt bevestigd. Dat acupunctuurpunt zit volgens de gebruiksaanwijzing drie vingerdikten onder de polsplooi, aan de binnenzijde van de onderarm, tussen beide pezen die zichtbaar zijn als de hand naar binnen wordt gebogen. Dat punt is moeilijk te vinden. Amerikaanse psychologen onderzochten of het iets uitmaakt of het bandje goed of fout is bevestigd. Dat maakt niets uit. Mensen die hulp kregen bij het bevestigen voelden zich na de proef net zo beroerd als mensen die het bandje zelf moesten bevestigen, en dat in alle gevallen fout deden. De test werd overigens niet gedaan met de ter redactie aanwezige Acustrap, maar met de sprekend erop lijkende Acuband.

Medische hulpmiddelen die ook een hard knobbeltje hebben, maar die niet bedoeld zijn om acupunctuurpunten mee te stimuleren, zijn de biomagnetische pleisters die ook op de stapel curieuze medische hulpmiddelen waren beland. De biomagnetische therapeutische pleisters „trekken geladen deeltjes in het bloed aan en stoten ze af, waarmee beweging en warmte wordt opgewekt”. Dat verwijdt de bloedvaten, doet de bloedsomloop toenemen „wat weldadig kan zijn voor het hele lichaam”. Zegt de bijsluiter. Het biomagnetische veld zorgt ook voor een flauwe elektrische stroom „wat ook bijzonder gunstig kan uitwerken”. Over deze pleisters bestaat geen medisch onderzoek, of het moest het onderzoekje zijn waarin staat dat biomagnetisme níét helpt tegen snurken.

We zakken af. Naar de voeten, waar de allesomvattende synthese van acupressuur, biomagnetisme en massage gaat plaatsvinden. De reflexzonetherapie ofwel voetzoolmassage ‘leert’ dat het hele lichaam op de voetzool is ‘geprojecteerd’ en dat massage op de juiste punten daarvan stimulerend en helend werkt voor de organen en lichaamsdelen die daar verbinding mee hebben.

Masserende inlegzooltjes – met ook nog magneetjes – liggen dan voor de hand. In verheffingen op de plastic (pvc) inlegzooltjes (eenvoudig op maat te knippen, made in China) zitten acht magneetjes van verschillende grootte. Samen met drie plastic bultjes oefenen ze druk uit op belangrijke punten ‘volgens de acupunctuur’, aldus de bijsluiter. Ze moeten rug-, hoofd- en spierpijn verlichten. Maar op de voetzones die de bijsluiter aangeeft, lijkt het eerder dat de magneetjes en bulten de plaatsen masseren waar ogen, oren, hart, lever en geslachtsorganen projecteren. Dus hoe spieren, hoofd (nabij de rechter grote teen) en rug hier baat bij moeten hebben, blijft ongewis.

Maar duidelijk is dat de goedgelovige van top tot teen wordt verzorgd. En het is ook geen dure kwakzalverij. Zo’n hoofdmassageapparaat stond begin van de week al voor 5 euro op Marktplaats te koop (nog in de verpakking).