Waarom werd Louis Sévèke vermoord?

Gisteren bekende een man uit Rotterdam dat hij Louis Sévèke heeft vermoord.

Maar is de zaak daarmee na veertien maanden ook daadwerkelijk gesloten?

Je mag het een kwestie van geluk noemen of een geslaagde samenwerking tussen (inter)nationale politiekorpsen. Feit is dat met de aanhouding van een 38-jarige man uit Rotterdam de politie na 14 maanden de dader lijkt te hebben gevonden van de moord op de Nijmeegse activist Louis Sévèke.

Feit is ook dat de zaak niet volledig is opgelost. Daarvoor is de belangrijkste vraag nog niet beantwoord. Namelijk: wat was het motief voor de verdachte om Sévèke op 15 november 2005 op straat in de Nijmeegse binnenstad met twee schoten om het leven te brengen? „Voor ons is dat de brandende vraag. Waarom heeft iemand het nodig gevonden Louis te vermoorden?”, vraagt broer Raymond-Pierre Sévèke zich af.

Politie en justitie wilden gisteren tijdens een persconferentie niet ingaan op deze vraag, daarbij in het midden latend of de verdachte in zijn verhoren een motief genoemd heeft, of dat ook de politie hierover nog in het duister tast. Het enige dat hoofdofficier van justitie Remco van Tooren kwijt wil, is dat er „geen aanleiding” is te veronderstellen dat er sprake is van „een politiek motief”. De verdachte, die hoogstwaarschijnlijk alleen heeft gehandeld, is volgens hem niet gelieerd aan politie- of inlichtingendiensten.

Die verklaring is een reactie op alle theorieën die de afgelopen veertien maanden de ronde hebben gedaan. Want Sévéke was politiek geëngageerd. Een man die zich bewoog in de krakerswereld en namens activisten tal van juridische procedures voerde, niet vaak zonder succes. Een ‘luis in de pels’ die onderzoek deed naar de werkwijze van de inlichtingendiensten en infiltranten ontmaskerde. Sévèke maakte vooral naam als co-auteur van het boek Operatie Homerus, (1998) waarin een infiltrant van de voormalige Binnenlandse Veiligheidsdienst (BVD) werd ontmaskerd. De laatste jaren voor zijn dood hield hij zich hoofdzakelijk bezig met het ondersteunen van klachtenprocedures tegen het optreden van de politie.

Als zo iemand wordt vermoord, niet lang nadat Nederland via Pim Fortuyn en Theo van Gogh kennis heeft gemaakt met het fenomeen ‘politieke moord’, dan komen er automatisch complottheorieën bovendrijven. De moord zou het werk zijn van gefrustreerde mensen uit de politie- of inlichtingenwereld, of anders wel van iemand uit extreemrechtse kringen of de vastgoedsector. Het is niet voor niets dat justitie de kwaliteit en integriteit van het Nijmeegse rechercheteam laat bewaken door een zogeheten ‘tegenspraakteam’. Deze rechercheurs uit andere korpsen moeten waken voor een tunnelvisie bij hun Nijmeegse collega’s.

De verdachte is ogenschijnlijk niet afkomstig uit ‘rechtse’ kringen of de wereld van de inlichtingendiensten, maar heeft juist deel uitgemaakt van de Nijmeegse krakerswereld. Dat laatste is voor de familie en vrienden van Sévèke een schok. Volgens de politie heeft de 38-jarige verdachte Sévèke in de jaren negentig in het Nijmeegse krakersmilieu ontmoet. De verdachte heeft geruime tijd in een Nijmeegs kraakpand gewoond. Ook Sévèke leefde in die tijd in kraakpanden. „Enerzijds zijn we verheugd dat de dader is gevonden, anderzijds geschokt dat er een band is met Louis”, zegt broer Raymond-Pierre. Volgens familie en vrienden was er geen nauw contact tussen dader en slachtoffer.

Het ‘bamboeteam’, zoals het politieteam dat de zaak onderzocht heet, stak 70.000 manuren in het onderzoek, onderzocht 23 mogelijke scenario’s, maakte meerdere reconstructies en verspreidde een compositietekening maar kwam ogenschijnlijk niet dichter bij een oplossing. Vermoedelijk was de dader nog niet gepakt als hij niet ook verdacht werd van een aantal bankovervallen.

Bij doorzoeking van een opslagbox troffen rechercheurs van het korps Hollands-Midden een maand geleden een aantal voorwerpen aan die in verband werden gebracht met Louis Sévèke. Zij lichtten hun Nijmeegse collega’s in waardoor de „puzzelstukjes in elkaar vielen”, zoals de politie gisteren zei.

Hoe die puzzel er precies uitziet, brengen politie en justitie niet naar buiten. Is de nu aangehouden man diezelfde die zich onder schuilnaam via internet met specifieke informatie heeft gemeld? Is er een link met de door de politie gezochte Opel Vectra? Welke spullen zijn er in zijn box gevonden? Is er een gelijkenis tussen de verdachte en de compositietekening van destijds? „Geen commentaar”, luidt het standaard antwoord. Het ‘Bamboeteam’ draait met 18 rechercheurs gewoon door. Burgemeester Thom de Graaf „hoopt op een strafrechterlijk vervolg, zodat er een streep gezet kan worden”. De Graaf spreekt over „een trauma” voor zijn stad.