Vraag & antwoord

Hoe gaat het verder met de grondwet-discussie nu de regeringsleiders in Berlijn bijeen zijn geweest?

In hun Verklaring van Berlijn zeggen de 27 regeringsleiders van de EU-lidstaten, de voorzitter van de Europese Commissie en de voorzitter van het Europees Parlement, dat de Unie vóór de verkiezingen van de Europese volksvertegenwoordiging in 2009 „een vernieuwde gemeenschappelijke basis” zal moeten hebben. Lees: een Europese Grondwet die in elk geval niet zo zal heten. De Duitse Bondskanselier Angela Merkel, tot 1 juli aanstaande roulerend EU-voorzitter, zal de regeringsleiders bij hun volgende treffen, op 21 en 22 juni in Brussel, een plan voorleggen. Behalve een tijdschema zal dit ook reeds enkele inhoudelijke voorstellen bevatten, zo is althans de bedoeling.

Of dit laatste ook werkelijk lukt, hangt af van de afzonderlijke gesprekken die de Duitsers de komende tijd met de meest betrokkenen, waaronder nee-zegger Nederland, gaan voeren. In dit zeer subtiele en besloten proces zal onderzocht worden waar de speelruimte voor alle partijen zit en hoe een bevredigend compromis kan worden gevonden.

In aanloop naar de top van 21 juni wacht Nederland vele debatten over de Europese Unie. De Tweede Kamer legt het oor bij ‘de burger’ te luister tijdens een viertal hoorzittingen in het noorden, oosten en zuiden van het land, met een afsluitende zitting in Den Haag. „De politieke partijen kunnen de uitkomsten daarvan gebruiken voor hun verdere standpuntbepaling over Europa. Vóór de top van 21 juni is er nog een Europadebat met de regering”, aldus Harm Waalkens (PvdA), voorzitter van de Tweede Kamercommissie voor Europese Zaken.

De debatten die de Kamer organiseert komen bovenop de activiteiten van de vertegenwoordiging van het Europees Parlement (EP) in Nederland. Deze organiseerde al ‘burgerfora’ in Den Bosch, Nijmegen, Maastricht en Haarlem. Op basis daarvan werden vorige week aanbevelingen gedaan aan staatssecretaris Timmermans (PvdA) van Europese Zaken. „Een van de uitkomsten is dat driekwart van de deelnemers een referendum over een nieuw EU-verdrag wil”, zegt directeur Sjerp van der Vaart. Vóór 21 juni doet de debatkaravaan van het EP nog zes andere plaatsen aan. Ook daarover gaan aanbevelingen richting het kabinet. Van der Vaart: „Daarin wordt mogelijk ook duidelijk wat mensen vinden van het kabinetsstandpunt over Europa dat vorige week bekend werd.” In samenwerking met andere instellingen organiseert het Bureau Europees Parlement bovendien debatten op middelbare- en MBO-scholen.

Binnenkort wordt ook europa-nu.nl officieel gelanceerd. Een website die volgens Van der Vaart „een gereedschapskist voor Europees burgerschap” biedt en nu ook al online is. Ook de vertegenwoordiging van de Europese Commissie in Nederland organiseert voorlichtingsactiviteiten. Staatssecretaris Timmermans gaat eveneens het land in om ‘Europa’ aan de man te brengen.

Wilmer Heck en Mark Kranenburg