Kansrijk Oranje wederom met de schrik vrij

Slovenië0Nederland1

Ruststand 0-0. 86. Van Bronckhorst 0-1. Scheidsrechter: Gonzalez. Toeschouwers: 10.086.

Erik Oudshoorn

Celje, 29 maart. - Zelfs ‘Marco de mazzelaar’ twijfelde gisteravond aan een goede afloop. Totdat vier minuten voor tijd een schot van Giovanni van Bronckhorst twee keer van richting werd veranderd en uiteindelijk doel trof. Daarmee werd Slovenië met minimaal verschil op de knieën gedwongen. Hoeveel geluk kan een mens hebben. Bondscoach Marco van Basten had zijn elftal na het gelijkspel tegen Roemenië slechts op drie posities ongewijzigd gelaten en vooraf verbazing gewekt met zijn opstelling. Een nieuwe storm van kritiek bleef hem bespaard, want zelfs na het puntenverlies tegen de Roemenen (0-0) ligt Oranje op schema voor het Europees kampioenschap van volgend jaar in Zwitserland en Oostenrijk.

Ondanks het betere spel tegen de zwakkere opponent kon de conclusie moeilijk zijn dat het niveau van het Nederlands elftal aan de norm voldeed. De Slovenen kregen verschillende grote kansen om te scoren. Deels doordat Oranje met veel ruimte in de rug speelde. Een paar keer kon spits Klemen Lavric op de in het elftal teruggekeerde doelman Edwin van der Sar afstormen.

Nederland was vaker dichter bij een treffer. Maar voor het doel faalden Wesley Sneijder (3x), Joris Mathijsen (2x), Dirk Kuijt en Arjen Robben. Wilfred Bouma kopte op de paal. Van Basten mopperde dat zijn spelers regelmatig verkeerde posities innamen in en rondom het strafschopgebied van de tegenstander. Maar met zoveel wisselingen in het elftal kan geen enkel team automatismen inslijpen. Het is onvoorstelbaar dat een land met zoveel topvoetballers, die goed presteren bij clubs in verschillende grote competities in Europa, niet beschikt over een ingespeeld nationaal team.

In de samenstelling waarmee Oranje in de Arena Petrol van Celje verscheen, was geen enkele keer getraind. De strategie moet op het laatste moment aan het brein van Van Basten en zijn assistent John van ’t Schip zijn ontsproten, anders valt het niet te verklaren. Op de linkshalfpositie werd Clarence Seedorf verwacht voor de geblesseerde Rafael van der Vaart. De gelouterde prof van AC Milan bleef echter aan de kant ten faveure van debutant Ibrahim Afellay. Sneijder opereerde zoals bij Ajax achter de spitsen. Van Bronckhorst speelde vanaf de linkerkant in een controlerende rol.

Achteraf legde Van Basten uit dat hij het niet aandurfde met Seedorf en Sneijder tegelijk te spelen. „Het was de een of de ander achter de spitsen”, aldus de bondscoach. „Seedorf heeft altijd een verdedigende speler in zijn rug nodig.” Hetgeen betekent dat hij zijn defensieve taken verzaakt. Geen nieuw geluid, want op het Europees kampioenschap in Portugal in 2004 werden zijn medespelers daar stapelgek van.

Bij AC Milan kan Seedorf goed functioneren door een paar ijzersterke controleurs en verdedigers in zijn rug. Met de drang naar voren van linksback Urby Emanuelson was het gisteren inderdaad niet verstandig Seedorf op deze positie te laten spelen. Het zou het begin van het definitieve afscheid bij Oranje kunnen zijn van de veelbesproken voetballler uit Amsterdam die drie Champions-Leaguefinales won. Net als tegen Roemenië viel Seedorf een paar minuten in en het was wel toevallig dat zijn eerste balcontact de inleiding vormde voor het winnende doelpunt. Hij legde de bal breed waarna Van Bronckhorst kon uithalen.

Ook de keuze voor spits Kuijt lag niet voor de hand. Tenslotte gaf Van Basten zaterdag tegen Roemenië Klaas Jan Huntelaar tot de laatste minuut zijn vertrouwen. Tijdens de trainingen wees niets er op dat de schutter van Ajax het veld moest ruimen. Maar Van Basten vond het „billijk en fair” ten opzichte van Kuijt om hem tegen Slovenië een kans te geven. „Dirk is een dynamische voetballer. Bovendien bestond de mogelijkheid dat Arjen Robben uitviel omdat hij toch wat last had van zijn knie en dan zouden we met Kuijt verder hebben gekund in een twee-spitsensysteem.”

Robben speelde op zijn vertrouwde linkerkant en zorgde daar voor veel meer dreiging dan op rechts tegen de Roemenen. Op de rechterflank was Ryan Babel toch ook gevaarlijk. Linksback Bojan Jokic had zijn handen vol aan de Ajacied. Bovenal kwamen er nu ook talrijke voorzetten vanaf de flanken, tegen de Roemenen niet één.

Van Basten gaf Afellay een compliment en dat was terecht. De PSV’er kon terugzien op een prima debuut. Ook de andere nieuwelingen, Danny Koevermans en Demy de Zeeuw, kregen wat speelminuten. De laatste echter als rechtsback, terwijl hij als verdedigende middenvelder werd verwacht. Op die positie speelde Van Bronckhorst, de linksback. „Hij moest ook een beetje van links komen”, zei Van Basten. „En Gio heeft het loopvermogen voor die plek.”

Van Bronckhorst is de dertiende verdedigende middenvelder in twee jaar. De bondscoach staat nu eenmaal niet bekend om zijn consistente beleid. „Dit soort wedstrijden zijn fysieke aanslagen. Dan kun je best wel wat nieuwe mensen inzetten”, verdedigde Van Basten zijn aanpak nog maar eens.

Het geduld van het Nederlandse publiek begint echter op te raken. Bij Jong Oranje-Jong Ierland (1-0) werd dinsdagavond, in Venlo, al een anti-Van Bastenspandoek van de tribunes verwijderd. ‘Marco Basta’, was er gisteravond in Celje op een groot spandoek in het vak met supporters van Oranje te lezen.