Je zit goed, ‘dushi’, bij Arkefly

Arkefly , onderdeel van TUI, vervoert veel passagiers naar vakantiebestemmingen.

Door de fusie van TUI met First Choice zal het bedrijf moeten ‘stroomlijnen’.

Een stoet van touringcars rijdt passagiers op de luchthaven van Curaçao naar een Boeing 747, bestemming Nederland. Gebruinde huid, zomerse kleren en bah-ik-moet-weer-terug-naar-de-polders-chagrijn op de gezichten. „Het is zo’n heel groot vliegtuig”, zegt een jonge vrouw met verbazing tegen haar reisgenoot. Lichte paniek volgt: „Maar ik zie geen Arkefly op de staart, er staat iets met Suriname, zitten we wel goed?” Een Antilliaanse grondsteward helpt: „Geen zorgen dushi (schatje)”, zegt hij lachend. „Je zit goed: Arkefly heeft een Boeing van Surinam Airways geleast om jullie thuis te brengen.”

Waarom zette Arkefly het vliegtuig van SLM in? Het is voordelig voor beide maatschappijen: Arkefly heeft te veel klanten en te kleine toestellen. Bij SLM ligt het precies omgekeerd: de maatschappij heeft zelfs aan zijn twee vliegtuigen te veel en least de toestellen (inclusief bemanning) vaak uit aan anderen. SLM is niet het enige bedrijf waarbij Arkefly leentjebuur speelt: ook bij andere maatschappijen, zoals Martinair, worden regelmatig toestellen gehuurd. De vraag bij Arkefly is groter dan het aanbod.

Twee jaar geleden heette Arkefly nog Holland Exel en het jaar daarvoor Air Holland. Een verband met zijn voorgangers, die een twijfelachtige reputatie opbouwden door onder meer drugshandel, is er overigens niet. Arkefly nam alleen vliegtuigen, inboedel en een deel van het personeel van Holland Exel over en is nu een respectabele maatschappij.

Arkefly staat niet op zich, het is deel van het Duitse TUI AG, het grootste reisconcern van Europa, dat in Nederland onder meer Holland International, Kras en Arke in zijn portefeuille heeft. Vanuit het moederbedrijf zijn grote veranderingen op til. In december kondigde TUI aan zijn versnipperde vliegoperaties – zeven luchtvaartmaatschappijen – onder één noemer te willen brengen en een nieuwe naam te geven: TUIfly. Daarmee heeft TUI een begin gemaakt door twee maatschappijen in Duitsland samen te voegen.

Afgelopen week volgde als klap op de vuurpijl de aankondiging dat TUI gaat fuseren met het Britse First Choice tot TUI Travel. De reden van de samenbundeling ligt in de toenemende concurrentie door internetreisbureaus en prijsvechters onder de luchtvaartmaatschappijen. De grote ‘traditionele’ reisondernemingen moeten samenwerken om te overleven. Het Duitse Thomas Cook en het Britse MyTravel besloten onlangs ook tot een fusie.

Wat gaat de totstandkoming van TUI Travel betekenen voor Arkefly en de andere luchtvaartmaatschappijen van TUI? Zoals het nu lijkt heel veel. Peter Long, de topman van First Choice, zegt dat de kostenbesparing dankzij de fusie op bijna 150 miljoen euro per jaar komt te liggen en dat tweederde daarvan moet worden opgebracht door de integratie van de luchtvaartbedrijven.

De Duitse zakenbank Merck Finck denkt dat het kleinere First Choice (met 49 procent minderheidsaandeelhouder in het nieuwe bedrijf) de kar zal moeten trekken. Analist Nils Lesser van de bank legt in een telefonisch interview uit dat TUI zich de laatste jaren bleef richten op de aloude markt van pakketreizen, terwijl First Choice zijn positie op het gebied van avontuurlijke en specialistische vakanties uitbreidde en daar veel succes mee heeft. Vorig jaar boekte First Choice een winst van bijna 200 miljoen euro, terwijl TUI (zijn scheepvaartdivisie Hapag Lloyd meegerekend) deze week een verlies moest melden van 846,6 miljoen euro. „Gigantisch”, oordeelt Lesser.

First Choice heeft de tijdgeest beter verstaan dan de andere reisondernemingen, vindt Lesser: het Britse bedrijf nam enkele succesvolle webreisbureaus over, waaronder Sunrise en Go Best. Ook First Choice Airways is een goedlopend bedrijf, met een vloot van 37 vrijwel nieuwe vliegtuigen. Als eerste chartermaatschappij heeft het bedrijf de nieuwe Boeing 787 Dreamliner besteld.

Steven van der Heijden, bestuursvoorzitter van TUI Nederland zegt dat door de fusie het „stroomlijnen” binnen het concern onvermijdelijk zal zijn, ook van de luchtvaartmaatschappijen van TUI. „Het is de enige manier om rendabel te blijven.” Al vóór de aankondiging van de deal met First Choice had TUI AG bekendgemaakt dat er zeker 3.600 (van de ongeveer 60.000 banen moeten verdwijnen in het hele concern.

Intussen zijn de prijsvechters nog niet klaar met hun opmars. Easyjet, Ryanair en anderen beperkten zich tot nu toe tot de Europese markt. Maar door overeenkomsten als de Open Skies-afspraak tussen Europa en Amerika, die vorige week werd goedgekeurd door de Europese Unie, koerst de luchtvaartmarkt af op volledige vrijheid, waardoor ze straks ook intercontinentaal kunnen vliegen. Dan krijgen Arkefly, TUIfly of hoe de maatschappijen van het aanstaande TUI Travel ook mogen heten, er concurrenten van formaat bij.