Fransen zuiveren Nederlands afvalwater

Om forse tariefstijgingen te voorkomen laat het waterschap Delfland het runnen van een nieuwe installatie voor afvalwaterzuivering over aan het Franse bedrijf Veolia. Daarmee heeft het waterschap een primeur.

28 ronde betonnen bassins met elk een doorsnede van 63 meter, 6 wat kleinere opslagtanks en een administratiegebouw vormen samen de grootste afvalwaterzuiveringsinstallatie van Nederland, Harnaschpolder, vlakbij Den Haag. Gistermiddag opende prins Willem-Alexander de installatie die het afvalwater uit de regio zuivert.

Wat deze waterzuivering bijzonder maakt is niet de omvang of het feit dat bacteriën het water zuiveren, maar dat een Fransman de dagelijkse leiding heeft. Bruno d’Artagnan van het Franse Veolia, het grootste waterbedrijf ter wereld, leidt het consortium dat de waterzuivering beheert in opdracht van waterschap Delfland.

Het is voor het eerst in Nederland dat een waterschap het beheer van een waterzuiveringsinstallatie in handen geeft van bedrijven. Naast Veolia zijn onder meer het Rotterdamse drinkwaterbedrijf Evides en de Rabobank betrokken.

Het waterschap houdt toezicht, de private partijen doen het werk. Om een sterke stijging van de waterzuiveringstarieven te voorkomen, is het waterschap gaan kijken naar het uitbesteden van het beheer, zegt dijkgraaf Piet Heijn Schouten. Het waterschap stond een kleine tien jaar geleden voor grote investeringen in waterzuiveringscapaciteit die de tarieven zouden opjagen.

De tijdgeest hielp ook mee. „Publiek-private samenwerking kwam enkele jaren geleden in zwang, daardoor zijn we hier ook naar gaan kijken.” Andere waterschappen veroordeelden de stap van Delfland, zegt Schouten. „We zouden onze kerntaak verkwanselen.”

De grootste stap voor de waterschappen is te erkennen dat het beheer privaat beter kan, zegt Henri Proglio, bestuursvoorzitter van Veolia. „In Nederland is de overheid in feite onze grote concurrent, zij kan er altijd voor kiezen om het beheer zelf te doen.”

Veolia is een overeenkomst aangegaan voor zeer lange tijd: het contract loopt tot 2033. Met het oog hierop heeft d’Artagnan, die sinds het begin van de werkzaamheden eind 2003 in Rijswijk woont, zich inmiddels het Nederlands eigen gemaakt.

Voor Nederland is deze uitbesteding een primeur, in Europa komt privaat beheer al veel voor. Het bijzondere aan Nederland is dat de waterschappen veel specifieke expertise in huis hebben. Elders in Europa zijn het vaak gemeenten die over het beheer gaan. Gemeenten zetten eerder de stap naar uitbesteden dan een gespecialiseerd waterschap.

Voor Veolia is het een routineklus, zegt Proglio. „Maar het is toch wel bijzonder, wij zijn nu het eerste en voorlopig enige buitenlandse bedrijf dat een Nederlandse afvalwaterzuivering beheert.”

Tot nog toe gaat alles boven verwachting voor het waterschap. De installatie werd vijf maanden eerder dan gepland opgeleverd en de kosten vielen 85 miljoen euro lager uit. Volgens Schouten is dat vooral te danken aan het feit dat alles in handen ligt van één partij. Het consortium van bedrijven heeft het project ontworpen, gefinancierd, gebouwd en beheert het nu ook. „Zij hebben er alle belang bij om over dit hele proces de kosten zo laag mogelijk te houden.”

Dat een Franse onderneming de leiding heeft, is niet toevallig. Nederland klopt zich graag op de borst voor zijn ‘waterkunde’, maar bij internationale aanbestedingen zijn het Franse en Duitse bedrijven die de contracten winnen. Nederlandse waterbedrijven zijn te klein om een rol van betekenis te spelen.