Beste race niet bijzonder genoeg

Pieter van den Hoogenband werd opnieuw geen wereldkampioen op het koningsnummer, de 100 meter vrije slag. Toch put ‘VdH’ vertrouwen uit zijn race. „Dit was mijn beste tijd sinds heel lang. Het was een race met perspectief.”

Het is Pieter van den Hoogenband niet gegeven: ook bij de wereldkampioenschappen in Melbourne zal de zwemmer het moeten doen zonder wereldtitel. In wat vermoedelijk zijn laatste kans was op het veroveren van een wereldtitel, eindigde de 29-jarige sprinter vanochtend op de 100 meter vrije slag in de Rod Laver Arena op de zesde plaats.

De titel op het koningsnummer ging na een zinderende race naar twee zwemmers: de Italiaan Filippo Magnini, de wereldkampioen van twee jaar geleden, en de Canadees Brent Hayden. Beiden tikten aan na 48,43 seconden.

Van den Hoogenband had gemengde gevoelens na zijn race. „Het was wel mijn beste tijd van dit jaar”, zei hij na afloop. „Maar dit is een WK-finale en dan moet je iets bijzonders kunnen laten zien. En dit was niet bijzonder.”

Toch trok Van den Hoogenband vanochtend ook positieve conclusies uit zijn eerste krachtmeting met de wereldtop sinds de olympische finale van Athene (2004). „Het was een race met perspectief. Ik kan er wel mee verder richting de Spelen in Peking. Met starten en keren verloor ik te veel op de echte sprintkanonnen. Nu komt de fase waarin ik daarin sterker moet worden. Maar ik vind het wel opvallend dat mijn wereldrecord van 47,84 nog staat.”

Het was voor het eerst sinds de WK in Perth, in 1998, dat Van den Hoogenband naast het podium belandde op de 100 meter, het nummer waarop hij tijdens de Olympische Spelen van Sydney (2000) en Athene (2004) de gouden medaille veroverde.

Maar vanochtend kwam de wereldrecordhouder tekort, vooral op de eerste vijftig meter. Dankzij een indrukwekkende eindsprint kwam hij nog erg dichtbij in een race waarin de verschillen erg klein waren. Uiteindelijk kwam Van den Hoogenband slechts 0,16 seconde tekort voor een podiumplaats.

Heel anders was dat op de 200 meter vrije slag, waar Van den Hoogenband er dinsdag finaal werd afgezwommen door de Amerikaan Michael Phelps, maar diens overmacht is deze week in Melbourne zo groot dat de Brabander toen tevreden kon zijn met zijn zilveren medaille.

Van den Hoogenband beleeft toch al een bewogen week in Melbourne. De wereldkampioenschappen hebben hem geleerd dat hij zich bijna twee jaar na zijn herniaoperatie, die zijn loopbaan ernstig in gevaar bracht, weer kan meten met de wereldtop. Met name zijn tweede plaats op de 200 meter toonde aan dat hij zich heeft weten terug te vechten. Op zijn leeftijd – hij werd in Australië 29 jaar en is daarmee een veteraan onder de deelnemers – is dat op zichzelf al een prestatie van formaat.

Maar tegelijkertijd ziet Van den Hoogenband ook dat de wereldtop in die twee jaar niet heeft stilgestaan. „Je moet tegenwoordig al heel hard zwemmen om de finale te halen”, zei hij.

Op de 200 meter hoort hij nog steeds bij de allerbesten. Maar Van den Hoogenband heeft één probleem, zoals zoveel zwemmers deze week in Melbourne: Michael Phelps.

De Amerikaanse geweldenaar heeft op de 200 meter zoveel afstand van hem heeft genomen, dat het voor Van den Hoogenband nauwelijks zal lonen om de resterende zeventien maanden tot aan ‘Peking’ veel tijd en energie te steken in dit nummer. Te meer omdat hij in Melbourne al merkte hoeveel kracht het hem kostte om enigszins in het kielzog van Phelps te blijven. En zoals zijn coach Jacco Verhaeren deze week al opmerkte, doelend op het nieuwe wereldrecord van Phelps: „Pieter gaat in deze fase van zijn carrière geen 1.43 meer zwemmen.”

Hoewel Van den Hoogenband de knoop nog niet heeft doorgehakt is de kans daarom levensgroot dat hij 200 meter voor de Spelen in Peking zal laten vallen, ook al is het op dit moment zijn beste nummer. De Brabander zet liever alles op alles om in Peking nog één keer een gouden medaille te halen dan twee keer brons, zoals hij verschillende keren heeft gezegd. Zo kan hij zich voor de Spelen helemaal richten op 100 meter, die hij voor de derde keer op rij wil winnen. De grote vraag daarbij zal zijn of hij zich het komende jaar nog voldoende kan ontwikkelen om sprinters als Filippo Magnini bij te houden. De race van vandaag toonde aan dat Van den Hoogenband niet bij voorbaat kansloos is.

En de meest succcesvolle Nederlandse zwemmer is niet iemand die snel opgeeft. In Melbourne liet Van den Hoogenband deze week zien dat hij geen enkel middel onbenut laat om een paar tienden van een seconden te winnen als hij dat mogelijk acht. „Ik heb het gevoel dat ik nog harder kan. Dus ik ga met een gerust gemoed verder met mijn voorbereiding.”

In strijd met zijn contract met zijn sponsor Nike zwom de drievoudig olympisch kampioen in de Rod Laver Arena met de nieuwe ‘Fastskin’-zwembroek van concurrent Speedo, simpelweg omdat hij er sneller in zwemt. Het zou hem een tijdwinst van 0,15 seconden per 100 meter opleveren. De overstap gaat ‘VdH’ mogelijk veel geld kosten.

De Nederlandse zwemdelegatie gaat in Melbourne niet op de delicate kwestie in, al schoof Jacco Verhaeren zijn bewondering voor Van den Hoogenband niet onder stoelen of banken. „Pieter is een sportman. Hij kiest voor zijn sportieve carrière”, zei Verhaeren. „Ik vind het mooi dat hij dat doet. Dat is het enige wat ik erover kan en wil zeggen.”