Altijd prijs in Casino Loyale

Ondernemen is grenzen verkennen, en dat doen adviseurs ook.

Peter van Schilfgaarde, nestor van de Nederlandse ondernemingsrechtadvocaten en schrijver van het standaardwerk Van de BV en de NV, bedacht ooit een ingenieuze constructie om de claims die Joep van den Nieuwenhuyzen en het toenmalige Begemann-concern tegen de staat indienden te verpakken in verhandelbare effecten. De claims mogen niet succesvol zijn, de constructie is een schoolvoorbeeld van een geslaagde financieel-juridische innovatie.

Het is de vraag of de financiële en juridische adviseurs van DSM ook bewust een grensverkenning uitvoerden bij de lancering van een plan om trouwe beleggers te belonen. Loyale aandeelhouders van DSM zouden voortaan een extraatje krijgen bij de jaarlijkse verdeling van de winst. Hun aandeel zou na een aantal jaren van trouw bezit een soort hulpmotor krijgen die extra dividend garandeerde. Maar het lijkt erop dat de adviseurs van DSM bij het in elkaar sleutelen van deze motor een paar onmisbare schroeven op de werkbank lieten liggen.

Frappant, want DSM ging niet naar de dorpsadvocaat, maar naar doorgewinterde specialisten. Het bedrijf kreeg juridisch advies van Allen & Overy en voerde overleg met advocatenkantoor De Brauw. ABN Amro was de financiële raadgever. Maandenlang werkten zij aan de invulling van DSM’s intentie om trouwe aandeelhouders te belonen en zo speculatie te ontmoedigen.

En wat zei de rechter gisteren nadat een belegger had geëist dat DSM zijn plan moest intrekken omdat beleggers zouden worden gediscrimineerd? Dat met het loyaliteitsdividend „inbreuk” werd gepleegd op een „fundamentele en dwingende regel van het Nederlandse vennootschapsrecht”, te weten: gelijksoortige aandelen geven gelijksoortige rechten, ongeacht wie de bezitter van die aandelen is. Ofwel, je kan niet zomaar aandeelhouders discrimineren. Als je dat wilt doen, moet je maar aparte effecten introduceren. Kennelijk niet goed Van Schilfgaarde gelezen.

Het verweer dat de zaak niet in behandeling zou moeten worden genomen omdat de belegger zijn eerste klacht alleen in een brief aan de raad van bestuur van DSM zond en niet ook aan de raad van commissarissen, en dat die brief te laat werd verstuurd, werd door de Amsterdamse rechter van tafel geveegd. Het beeld van de adviseurs wordt zo wel erg armzalig.

De topman van DSM gaat nu met pensioen. Hij schrijft geen geschiedenis met een noviteit op het gebied van corporate governance. Zijn gedroomde beloning voor trouwe aandeelhouders wordt een boete. Want het zijn de beleggers die uiteindelijk de rekening betalen van DSM’s adviseurs. Een loyaliteitsaccijns.

Jeroen Wester