Staat gaat nu de schade betalen

Minister van Justitie Hirsch Ballin wil dat de staat de schadevergoedingen gaat voorschieten die slachtoffers van gewelds- en zedenmisdrijven door de rechter toegewezen krijgen. Een onverstandig idee dat gaat leiden tot hoge uitkeringen voor slachtoffers van de staat terwijl de daders er weinig van zullen merken.

Op dit moment stellen strafrechters, wanneer de zaken niet al te ingewikkeld liggen, aan de hand van een vordering van de benadeelde partij een schadevergoeding vast. Die schadevergoeding wordt nu al vaak door de staat bij de verdachte geïnd. Lukt dat niet, dan wordt de verdachte gegijzeld en daarna moet hij alsnog betalen.

Zo werd een 72-jarige magnetiseur uit Woerden vorig jaar veroordeeld wegens ontucht met de vier dochters van zijn vriendin. De meisjes kregen elk 5.000 euro toegewezen, onder meer omdat ze studievertraging hadden opgelopen. Geen zinnig denkend mens zal er bezwaar tegen hebben dat deze meisjes hun schadevergoeding vooruit betaald krijgen. Maar de minister krijgt zijn geld nooit terug. De magnetiseur brengt de komende drie jaar in een gevangenisziekenhuis door. Wanneer hij vrijkomt is zijn verdiencapaciteit nul. Er ontstaat nu een groep veroordeelden die levenslang schulden aan de staat achter zich aansleept, die op den duur kwijtgescholden worden.

Een meerderheid van de Tweede Kamer schijnt te vinden dat de regeling moet gelden voor alle slachtoffers van misdrijven. Dat is een nog veel slechter idee. Zo werd vorig jaar een boekhouder van een liftenfabriek veroordeeld wegens valsheid in geschrifte. De boekhouder had 400.000 euro vergokt. De man moet van de strafrechter vier ton terugbetalen. Hij werkt nu als kelner en betaalt zijn oude baas 300 euro per maand terug. Over 200 jaar is hij klaar. Het vergoeden van deze grote schade beloont een compleet gebrek aan controle binnen de liftenfabriek.

De rechtspraak kennende ontstaan er binnen een paar jaar richtlijnen en standaardvergoedingen per misdrijf. Rechters zijn ook mensen en slachtoffers zijn vaak zielig. Rechters zullen geneigd zijn om hogere schadevergoedingen toe te wijzen, als die toch uit het belastinggeld worden betaald.

Jurgen Swart is rechtbankverslaggever.