Opgroeipijnen van jongetje in gebroken gezin

Anche libero va bene. Regie: Kim Rossi Stuart. Met: Alessandro Morace, Marta Nobili, Kim Rossi Stuart, Barbora Bobulova. In: 11 bioscopen.

In het eerste shots van Anche libero va bene staat Renato te strijken. Hij heeft alleen zijn bovenhemd aan, geen onderbroek. Het huis is rommelig. Zijn twee kinderen, een jongen en een meisje, maken er aan de ontbijttafel een vrolijke boel van. Totdat Renato zich laat gelden en zijn stem verheft.

Dit begin maakt op een efficiënte manier veel duidelijk. Renato is een alleenstaande, wat slonzige vader die zich op de een of andere manier wel redt en zijn kinderen min of meer hun gang laat gaan, totdat de anarchie hem te veel wordt.

Er spreekt ook een soort berusting uit. Moeder mag dan ontbreken, er is een zekere balans in het gezin. Al blijkt die fragiel te zijn op het moment dat mama Stefania plotseling huilend voor de deur staat en hysterisch smeekt om weer te worden toegelaten in het leven van haar man en kinderen.

De scène waarin de moeder terugkomt, is een van de hoogtepunten van de film en laat goed zien welke stilistische keuzes de Italiaanse acteur Kim Rossi Stuart (de vader tegen wil en dank van Le chiavi di casa) in zijn regiedebuut maakt. Het eerste shot dat we te zien krijgen nadat Renato (Rossi Stuart zelf) de deur heeft geopend en een zenuwachtige Stefania vragend de gang inkijkt, is de blik van de elfjarige Tommi. Die is niet zo heel blij met haar terugkomst. Zijn zusje Viola vliegt haar meteen in de armen.

De licht ontvlambare Renato wil zijn ex-vrouw weer op straat gooien. Zij is ‘haar poesje achterna gegaan’, vangt de jonge Tommi op. Uiteindelijk mag ze even binnenkomen. Er wordt gepraat, geknuffeld en geruzied aan de keukentafel. Maar het cruciale moment waarin Renato met de hand over zijn hart strijkt en besluit dat ze mag blijven, laat Rossi Stuart weg. Die conclusie mogen we zelf trekken.

De regie kiest consequent voor het gezichtspunt van Tommi. Bij alles wat er gebeurt, volgt er een shot van hem en kunnen we van het gezicht van dit puberende, verlegen jongetje lezen wat hij voelt. Rossi Stuart heeft Alessandro Morace (Tommi) tot bewonderenswaardig naturel spel weten te verleiden. Hij speelt een scala aan emoties: onzekerheid, schuchtere verliefdheid op een klasgenootje, tederheid, gemeenheid, bewondering voor zijn vader, maar soms ook onvrede over de grilligheid van zijn vaders gedrag. Morace speelt zelfs Rossi Stuart van het doek, die zichzelf blijkbaar minder goed kan regisseren en zich soms verliest in zijn neiging extreme emoties nog eens extra aan te zetten. Dan wint de gretigheid van de acteur het van de subtiele regisseur.

Anche libero va bene staat in de traditie van de films van John Cassavetes en Maurice Pialat. Zij portretteerden mensen van vlees en bloed – met veel aandacht voor hun feilen – bij wie de emoties soms hoog oplopen. Ze worden in een eenvoudige, registrerende stijl gevolgd.

In dit zeer verdienstelijke debuut van Rossi Stuart leidt het tot een mooi geobserveerd drama over de terugkeer van een moeder en echtgenote, waarin de nadruk meer en meer komt te liggen op de relatie tussen Alessandro en zijn veeleisende vader. Wie is er eigenlijk meer volwassen?