NS schrapt de Beneluxtrein

Met de ingebruikname van de hsl-zuid wil NS de Beneluxtrein opheffen. Rover denkt dat NS zo de prijs van de kaartjes wil opdrijven en overweegt juridische stappen.

Wie vanuit de Beneluxtrein na Schiphol oostwaarts kijkt, passeert bij Nieuw-Vennep de aftakking van de hogesnelheidslijn. Het fraaie staaltje van Neerlans spoorwegbouw verdwijnt aan de einder in het groene hart. Jammer voor de Beneluxtrein, hij zal de afslag nooit nemen. Hispeed, de gisteren gelanceerde NS-divisie voor hogesnelheidstreinen, schaft de ‘trage’ internationale trein af, zodra de hsl-lijn, die er nu nog braak bij ligt, vol in bedrijf zal zijn.

De Beneluxtrein – de naam verwijst naar het nooit uitgevoerde plan om het traject te verlengen tot Luxemburg – deed vijftig jaar dienst, maar wordt door de komst van de hogesnelheidstrein gereduceerd tot een ‘boemel’, zegt NS. De lijn heeft dan geen nut meer. De Belgische Spoorwegen (NMBS) stemmen in met opheffing, maar een woordvoerder wijst er wel op dat de Beneluxtrein stations aandoet (Den Haag HS, Dordrecht, Roosendaal) die de hogesnelheidstreinen zullen passeren. „Daar zoeken we een oplossing voor.”

NS presenteerde gisteren op de AutoRAI – het bedrijf wil automobilisten de trein in lokken – zijn nieuwe hogesnelheidsonderneming onder de naam Hispeed. Op termijn zullen onder deze noemer alle reizen vanuit Nederland met hogesnelheidstreinen in West-Europa vallen. Hispeed verwacht 24 miljoen reizigers in 2010, van wie 16 miljoen binnenlands, tussen Amsterdam en Rotterdam en naar Breda. Maar veel zal afhangen van het gevraagde tarief. Directeur Nol Döbken van Hispeed wil hierover niets kwijt. Zijn bedrijf zoekt naarstig het marktevenwicht: de prijs moet laag genoeg zijn om voldoende reizigers te trekken, hoog genoeg om winst te maken. Hispeed gaat het tariefsysteem differentiëren zoals in de luchtvaart gebeurt: vroeg boeken betekent een lager tarief dan laat boeken. In september zal Döbken de hoogte van de ticketprijs bekendmaken.

Reizigersvereniging openbaar vervoer (Rover) heeft geen goed woord over voor de geheimzinnigheid over de tarieven. „Natuurlijk weet NS hoeveel het wil vragen, maar het wil eerst het alternatief de nek omdraaien, de Benelux-trein”, zegt Rover bij monde van haar woordvoerder. Rover diende vorige week een klacht in bij mededingingsautoriteit NMa, wegens de geplande opheffing van de Beneluxtrein, maar is niet gerust op de uitkomst. „We zijn bang dat NS er bij de NMa vanaf komt met een boete ter waarde van een scheet en drie knikkers. NS kan daarna één trein op het traject laten rijden, die twee keer zo snel is maar drie keer zo duur. We beraden ons daarom op aansluitende juridische stappen”, aldus de woordvoerder. Rover zegt „helemaal niet” tegen de hsl-zuid te zijn. „Wie wil er niet sneller op de bestemming zijn? Als het maar tegen een fatsoenlijke prijs is.”

De investeringen voor de hsl-zuid zijn groot geweest, het Rijk en het bedrijfsleven betaalden in een privaat-publiek partnerschap de aanleg, à 7 miljard euro, NS sleepte de concessie in de wacht, samen met KLM (90 procent NS, 10 procent KLM) en moet daar per jaar 148 miljoen euro voor betalen aan het ministerie van Verkeer. Dat is meer dan de 113 miljoen die het bedrijf jaarlijks kwijt is voor het gebruik van de rest van de hoofdsporen in Nederland. NS zal daarom flinke winst moeten maken op de exploitatie van de hsl-zuid om de kosten terug te verdienen.

Ook het Rijk wil boter bij de vis, elke dag dat de hsl-zuid er werkeloos bij ligt betekent nu inkomstenderving. Het Rijk moet op zijn beurt het consortium betalen dat de hsl aanlegde. De vorige minister van Verkeer, Karla Peijs, dreigde NS met boetes voor de late ingebruikname van de hsl-zuid. NS beriep zich op overmacht: de details voor een nieuw Europees beveiligingssysteem (ERTMS) kwamen pas nadat er nieuwe treinen (voor de binnenlandse trajecten) waren besteld. Ook de bestaande Thalys-treinen, die over de hsl tussen Amsterdam en Parijs gaan rijden, moeten eerst worden voorzien van ERTMS.

Op 9 december moet volgens de planning nu het vervoer tussen Amsterdam en Breda via Rotterdam beginnen, met gehuurd Zwitsers materieel dat een maximale snelheid van 160 km per uur haalt. Op zijn vroegst in de tweede helft van 2008 kan de Thalys met 300 kilometer per uur over de de hsl-zuid razen. Boemelen met de Beneluxtrein is er dan niet meer bij.